تیپ‌شناسی شخصیّت ملکالشعرای بهار و فدوی طوقان از خلال زندان‌سروده‌هایشان براساس مکتب انیاگرام

چکیده مقاله

واژگان شعر، تجلّی¬گر شخصیِّت شاعر است؛ زیرا آیینه احساس و تخیّلش بوده و از محتوای شخصیّتش مایه می¬گیرد. پس پردازش مضامین شعر، می‌تواند ما را با برخی زوایای شخصیّت شاعر، آشنا کند. این تجلّی، به مرزهای سیاسی و جغرافیایی محدود نیست؛ از این‌رو در حوزه‌ ادبیّات تطبیقی می‌توان به مقایسه‌ مضامین شاعران پرداخت تا همسانی‌ها و ناهمسانی‌های شخصیّت آنان را تا اندازه‌ای درک نمود. مکتب انیاگرام به معرّفی تیپ‌های نُه‌گانه شخصیّت و ویژگی¬های هر یک پرداخته است. بنابر اصول انیاگرام، هر شخصی فقط دارای ویژگی‌های یک تیپ می‌باشد. ملک الشعرای بهار، ادیب ایرانی و فدوی طوقان، شاعر فلسطینی، با توجه به مسائل سیاسی، اجتماعی و مشکلات جامعه، سروده¬های بسیاری را به ادبیات پایداری اختصاص داده‌اند. پژوهش حاضر کوشیده است تا بارزترین مضامین زندان‌سروده¬های این دو شاعر را، به¬ویژه هنگام پیکار، تبعید و زندان، با رویکرد تحلیلی-تطبیقی و بنابر مکتب انیاگرام، بررسی نماید. یافته¬های پژوهش نشان می¬دهد که مهمّترین موضوعات مشترک حبسیّات این‌دو شاعر، دادخواهی، استبدادستیزی، آگاه¬سازی، پاسداشت آرمان¬ها، تکریم شهیدان و... است که مبیّن مسئولیت¬پذیری، پشتکار، واقع‌بینی و جمع¬گرایی شخصیّتی آنهاست.