تحلیل خلأ نهادی آبخیزداری شهری در نظام قوانین مدیریت شهری ایران

چکیده مقاله

امروزه تحت تأثیر عوامل مختلف انسانی و طبیعی مخاطرات متعددی از جمله بروز سیلاب، آبگرفتگی معابر، فرونشست، لغزندگی سطوح و غیره در شهرها نمایان شده است. در همین راستا آبخیزداری شهری یکی از رهیافتهای جوامع شهری برای مقابله با این تهدیدها است. لذا در پژوهش حاضر سعی شده است در درگاه سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور و در بخش قوانین و مقررات، وجود یا عدم وجود قوانین مرتبط با آبخیزداری شهری براساس کلیدواژههای "آبخیزداری شهری"، "کنترل سیلاب" و "مخاطرات طبیعی شهری" مورد بررسی قرارگیرد. نتایج پژوهش نشان داد این بخش به دو قسمت آییننامهها با 11 آییننامه و شیوهنامهها با 11 شیوهنامه تقسیمیندی شده است. بررسی آبخیزداری شهری در این بخش بیان کننده آن است که در هیچکدام از این دو بخش هیچگونه قوانینی مرتبط با آبخیزداری شهری وجود ندارد. همانطور که بررسیها نشان داد اگرچه در گذشته مبحث آبخیزداری شهری و مقابله با آن موردتوجه مسئولین و برنامهریزان نبوده است، اما در شرایط فعلی با رخداد تغییر اقلیم، افزایش سطوح نفوذ ناپذیر، گسترش سیلابهای شهری و تشدید سایر پدیدههای طبیعی نیاز است تا با تغییر در قوانین و وضع قوانین متناسب با تغییرات رخداده، ضمن بهرهوری بیشتر از منبع آب باران، اثرات منفی سیلابهای شهری و سایر پدیدههای طبیعی را کاهش داد. براین اساس پیشنهاد میشود سازمانهای مرتبط در بخش نصویب و اجرای قوانین شهری به آبخیزداری شهری توجه ویژه داشته باشند.