مکانیابی بهینه نیروگاه های خورشیدی با تلفیق سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در شهرستان خوسف استان خراسان جنوبی

Abstract

افزایش نیاز به انرژی و تلاش برای کاهش پیامدهای زیست‌محیطی، بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر به‌ویژه انرژی خورشیدی را به گزینه‌ای راهبردی تبدیل کرده است. تحقق این هدف مستلزم مکانیابی بهینه نیروگاه‌های خورشیدی بر اساس معیارهای علمی و مکانی است. این پژوهش با هدف شناسایی پهنه‌های مناسب برای احداث نیروگاه خورشیدی در شهرستان خوسف انجام شد. به این منظور، از تلفیق سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) برای ارزیابی و وزن‌دهی معیارهای مؤثر استفاده شد. معیارهای اصلی شامل تابش خورشیدی، شیب زمین، فاصله از شبکه‌های زیرساختی، کاربری اراضی و موانع زیست‌محیطی بود. نتایج وزن‌دهی نشان داد تابش خورشیدی و فاصله از شبکه برق بیشترین اهمیت را دارند. لایه‌های مکانی پس از استانداردسازی در محیط GIS تلفیق شده و نقشه پهنه‌بندی نهایی تهیه شد. براساس یافته‌ها، بخش‌های مرکزی و جنوبی خوسف با تابش بالا و شیب کم، مناسب‌ترین مناطق برای احداث نیروگاه خورشیدی شناخته شدند. این نتایج می‌تواند مبنایی برای برنامه‌ریزی توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و تصمیم‌گیری در سطح منطقه‌ای باشد.