دیدگاه های نوین بین المللی و مقایسه آن با رویکرد در ایران در سایه تاثیرات هیدرولیکی تغییر اقلیم بر جریان های سطحی و سیستم های رودخانه ای

Abstract

تغییر اقلیم با افزایش دما، تغییر الگوهای بارش، تشدید خشکسالی ها و وقوع سیلاب های شدید، موجب نوسانات گسترده در جریان رودخانه ها و تغییر رفتار هیدرولیکی آن ها شده است. این تغییرات علاوه بر تهدید منابع آب، پیامدهای مستقیم بر اکوسیستم ها، کشاورزی، صنعت و جوامع وابسته به رودخانه ها دارند. خشکسالی های طولانی باعث کاهش آب سطحی و زیرسطحی و افزایش فرسایش و تولید رسوب در حوضه ها می شود که به تغییر دبی، سرعت جریان و انتقال رسوب منجر می گردد. در ایران، دخالت های انسانی مانند تغییر کاربری اراضی، توسعه کشاورزی پرآب بر و ساخت وساز در حریم رودخانه ها، اثرات تغییر اقلیم را تشدید کرده و موجب افزایش سیلاب ها و تغییر رژیم جریان شده است. مطالعات بین المللی نیز کاهش دبی سالانه، افزایش شدت سیلاب هاوتغییر الگوهای رسوب گذاری را در اروپا، آمریکای شمالی و آسیا تأیید می کنند. بررسی های انجام شده در حوضه های زرینه رود، گالیکش و دریاچه ارومیه نیز نشان می دهد که ترکیب خشکسالی و تغییر کاربری اراضی، توان تولید رسوب و ناپایداری هیدرولیکی جریان ها را افزایش داده است