تحلیل ساختاری چین خوردگی های منطقه القار در شمال خاور بیرجند (خاور ایران)

چکیده مقاله

کمربند ساختاری خاور ایران یک کوهزاد درون قاره¬ای با روند تقریبی شمالی جنوبی است. قدیمی¬ترین سنگ¬ها در این بلوک مربوط به قبل از سنومانین می¬باشند شواهد چینه¬شناختی و سنگ¬شناختی نشانگر آغاز حرکات کششی بین قطعات قاره¬ای ایران و افغانستان در کرتاسه آغازین است. این نیروهای کششی موجب تشکیل حوضه¬های رسوبی خاور ایران و سبب ظهور افیولیت¬ها در این ناحیه گردید. حوضه¬های رسوبی یاد شده در کرتاسه پایانی بسته شده و حوضه¬های پیش¬بوم در تمامی درازنای سنوزوئیک بر منطقه حاکم می¬شوند. منطقه مورد مطالعه واقع در بخش شمالی کمربند ساختاری خاور ایران و در بخش شمالی زون کسلی امتدادلغز راستگرد سامانه گسلی پُرنگ-نوزاد است که بخش شمالی آن وارد منطقه شده و دارای مولفه معکوس است.تغییرمولفه¬ی حرکتی از امتدادلغز به معکوس در این بخش چین¬خوردگی¬هایی با امتداد NW-SE را در پایانه گسل به وجود آورده است. در 8 ایستگاه ، عناصر ساختاری چین و گسل اندازه¬گیری شدند که هماهنگی خوبی را از دیدگاه زمین¬ساختی باهم نشان می دهند. آزیموت امتداد سطوح محوری چین¬خوردگی¬ها در بازه 270 تا 320 درجه است. پس از ترسیم محور π برای چین¬خوردگی¬ها، جهت تنش مسبب چین¬خوردگی¬ها دارای آزیموت شمال شرق است. همچنین براساس سبک چین¬خوردگی ها براساس تقسیم¬بندی رمزی و هوبر (1967) در رده چین¬های Class 1A، Class 1B و Class3 است.در ادامه مطالعات بر روی سطوح گسلی تغییرات روند محور تنش از آزیموت 60 درجه به 17 درجه در بازه زمانی پالئوسن میوسن می¬باشد. چرخشی در بیضوی استرین طی بازه زمانی پالئوسن تا میوسن دیده می¬شود که نشان می دهد همزمان با چرخش میدان تنش، کل منطقه نیز به صورت پادساعتگرد چرخش نموده است که در مطالعات پیشین نیز به آن اشاره شده است.