کارکردهای سنجه‌های آلتمتریکس در سیاست‌گذاری علم

Abstract

در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری، پژوهش‌های علمی نقش بسیار مهمی در توسعه جوامع ایفا نموده و در کانون توجه جوامع و سیاست‌گذاران قرار گرفته است. بر این اساس، سرمایه‌گذاران و ذی‌نفعان حوزه علم و فناوری تمایل دارند بدانند پژوهش‌های آنها دارای چه اثرات علمی در درون دانشگاه و نیز چه اثرات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی خارج از دانشگاه داشته است. آلتمتریکس یا دگرسنجی یکی از شاخص¬های استنادی بر اساس وب 2 است که می¬تواند به نوعی تاثیرگذاری بروندادهای علمی و تحقیقاتی دانشگاهی را ارزیابی نماید. هدف از پژوهش حاضر، واکاوی کارکردهای سنجه‌های آلتمتریکس در سیاست‌گذاری علم و فناوری است. این مطالعه توصیفی- مروری براساس ویژگی¬ها و ساختارهای سنجه¬های علم¬سنجی و آلتمتریکس انجام گرفته و در جهت پاسخگویی به این پرسش اصلی مطرح شده است که سنجه¬های آلتمتریکس در سیاست‌گذاری علم چه قابلیتها و کارکردهایی دارد. با توجه به یافته های این مطالعه، به مدیران و سیاست‌گذاران کشور توصیه‌هایی برای بکارگیری داده‌های حاصل از شبکه‌های اجتماعی علمی به منظور سیاست‌گذاری و برنامه ریزی در حوزه علم و فناوری، تسهیل و تشویق پژوهشگران در فرآیند اشتراک-گذاری پژوهش¬ها و مواردی از این دست ارائه خواهد شد. سیاست‌گذاران علم و برنامه¬ریزان پژوهشی می¬توانند از نتایج پژوهش حاضر در جهت تدوین راهبردهای ارتباط علم و جامعه و پیش¬بینی برنامه¬های آتی در این زمینه استفاده کنند.