پهنهبندی شدت فرسایش در حوزه آبخیز سد فرخی با استفاده از مدل تصمیمگیریSWARA

چکیده مقاله

فرسایش خاک بهعنوان یکی از جدیترین چالشهای طبیعت، موجب تخریب اراضی و کاهش ظرفیت سدها میشود؛ بنابراین، فرسایش خاک نهتنها به نابودی زمینهای کشاورزی و پوشش گیاهی منجر میشود، بلکه با پر کردن مخازن سدها، تأثیر مستقیمی بر منابع آبی کشور دارد. مقابله با این پدیده نیازمند برنامهریزی دقیق، احیای پوشش گیاهی از طریق اجرای طرحهای مرتعداری و آبخیزداری میباشد. این مطالعه باهدف پهنهبندی شدت فرسایش در حوزه آبخیز سد فرخی در شهرستان قاین استان خراسان جنوبی و با بهرهگیری از مدل تصمیمگیری چندمعیاره SWARAانجام شد. بدین منظور از ده معیار شامل شیب، جهت شیب، کاربری اراضی، پوشش گیاهی، زمینشناسی، ژئومورفولوژی، بارش، نفوذپذیری خاک، فاصله از رودخانه و بافت خاک مورد ارزیابی قرار گرفتند. پس از وزندهی به معیارها با استفاده از مدل ،SWARAلایههای اطلاعاتی در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی تلفیق و نقشه نهایی شدت فرسایش تولید و به سه طبقه کم، متوسط و شدید تقسیم شد. نتایج حاصل از بررسی نشان داد که معیار شیب و زمینشناسی به ترتیب بااهمیت نسبی۰/15 و ۰/1۳بیشترین تأثیر را در فرسایش منطقه داشته است. همچنین بر اساس نقشه نهایی حدود 29درصد از حوضه، در کلاس فرسایش ً شدید قرار دارد که عمدتا منطبق بر واحدهای شیبدار، زمینشناسی مارنی و پوشش گیاهی ضعیف هستند، این پهنه ها اغلب در مجاورت آبراهه های اصلی و در بخشهای مرکزی حوضه که جمعیت بیشتر دارند، تمرکز یافته اند