بررسی اثرتیمار حرارتی (جایگزین کنترل شیمیایی)روی دو آفت مهم انباری خرما: شب پره هندی و شپشه دندانه دار

Abstract

خرما از محصولات استراتژیک غذایی در ایران و بخصوص در خوزستان می باشد. با توجه به مصرف بالای این محصول بصورت تازه و انبار شده، حفظ کیفیت غذایی و بهداشتی آن بسیار پر اهمیت می باشد. مجموعه عوامل مختلفی شامل عوامل زنده و غیر زنده کیفیت این محصول را تهدید می کنند. دو آفت مهم شب پره هندی Plodia interpunectella و شپشه دندانه دار Oryzeaphilus surinamensis از آفات رایج انباری برای این محصول مهم غذایی هستند. در این پژوهش با هدف کاهش استفاده از سموم شیمیایی در جهت گسترش راهکارهای سازگار با محیط زیست استفاده از تیمارهای حرارتی در کنترل این دو آفت مهم انباری مورد آزمایش قرار گرفت. تیمارهای حرارتی بالا شامل دماهای 50، 60 و 70 درجه سانتیگراد وتیمارهای حرارتی پایین شامل 4، 0 و 5- درجه سانتیگراد بودند. نتایج نشان داد که تلفات جمعیت شب پره هندی در هرسه دمای بالا و دمای 5- درجه سانتیگراد در مقایسه با تیمار شاهد اختلاف معنی داری داشت. در مورد شپشه دندانه دار نتایج کمی متفاوت بود و بجز در دمای 4 درجه سانتیگراد، در سایر تیمارها تلفات جمعیت بطرز معنی داری نسبت به شاهد افزایش یافته بود. برای شب پره هندی بیشترین تلفات در دمای 70 درجه سانتیگراد رخ داده بود در حالیکه بالاترین میزان تلفات شپشه دندانه دار در دو دمای 70 و 5- درجه سانتیگراد مشاهده گردید. نتایج پیشنهاد می کند درصورت حضور هردوآفت در انبارهای خرما استفاده از دمای 70 درجه سانتیگراد می تواند راهکار بسیار موثری در کاهش جمعیت باشد. استفاده از روش های غیر شیمیایی درکنترل آفات انباری می تواند سلامت مصرف کنندگان را هر چه بیشتر تضمین نماید ضمن اینکه باعث کاهش حداقل صدمات محیط زیستی نیز می گردد.