توصیف و تحلیل آیین¬شناختی «رسم هیزمی» در روستای رونج خراسان رضوی

چکیده مقاله

شناخت آداب و رسوم و تحلیل فرهنگ¬شناختی و روان¬شناختی آنها موضوع مهمی در مطالعات ایران¬شناختی است. پژوهش بین¬رشته¬ای حاضر که پلی بین مردم¬شناسی و روان¬شناسی است، به بررسی رسم هیزمی از رسم¬های زیرمجموعه مراسم دامادی در روستای رُوِنج از توابع تربت جام، استان خراسان رضوی پرداخته است. روش پژوهش درقسمتی براساس مردم¬شناسی از مشاهده، مصاحبه و توصیف چندلایه استفاده کرده و در قسمتی با روشی تحلیلی- توصیفی داده¬های بدست¬آمده را تفسیر و تحلیل کرده است. هدف پژوهش این است که به این سؤال پاسخ دهد که این رسم چه نیازهایی را در بین کنشگران خود را برآورده می¬کرده¬ است؟ تحلیل¬ها نشان می¬دهد که این رسم نه تنها نیازهای مادی بلکه نیازهای عاطفی همچون نیاز به پیشرفت، پیوندجویی، احترام، نمایش، مهرورزی، بازی، نظم، شناخت حسی و یاری¬گری را در بین کنشگران خود برآورده می¬نموده و هدف کنشگران از شرکت در این رسم برآورده¬شدن نیازهای عاطفی در کنار دیگر نیازها چون اقتصادی و اجتماعی بوده¬ است. این پژوهش که می¬تواند زمینه¬ای برای پژوهش¬های دیگر نیز باشد ضمن توجه به اهمیت مطالعاتی آن به این پرسش پاسخ می¬دهد که: امروزه مردم چه کنش¬هایی جایگزینی برای این رسم دارند تا بتوانند نیازهای عاطفی خود را برآورده کنند؟