قابلیت فراهمی عناصر آهن و روی ریزوسفر خاک متأثر از کشت و کار زعفران مزارع چند ساله زیرکوه و خوسف در خراسان جنوبی

چکیده مقاله

میزان فراهمی عناصر غذاییخاک در زراعت چندسالة زعفران از عوامل مهم موثر بر رشد و تولید این گیاه است. لذا تحقیق کنونی با هدف مطالعه اثر کشت و کار زعفران بر قابلیت فراهمی عناصر آهن و روی ریزوسفر خاک مزارع چندساله زیرکوه و خوسف در استان خراسان جنوبی در سال 1400انجام شد. این آزمایش به صورت فاکتوریل و از نوع آشیانه ای در قالب طرح پایة کاملا تصادفی انجام شد. عامل اول منطقه مورد مطالعه در دو سطح (شهرستان زیرکوه و خوسف) و عامل دوم سن مزرعه در سه سطح ( شاهد مزرعه بدونگیاه زعفران، 2ساله، 6ساله) بودند. از هر منطقه سه نمونه شاهد، سه مزرعه 2ساله و سه مزرعه 6ساله انتخاب شد و نمونه برداری از عمق صفر تا 30سانتیمتر ریزوسفر ریشه انجام شد. شاخصهای مورد آزمایش شامل محتوای عناصر آهن ( )Feو روی ( )Znخاک بود که بر اساس روشهای استاندارد اندازهگیری شدند. نتایج اثر ساده سن مزرعه نشان داد که بیشترین محتوای آهن در مزرعه شاهد (خاک بدون کشت زعفران) مشاهده شد همچنین نتایج اثر متقابل نشان داد که بیشترین غلظت آهن خاک در مزارع بدون کشت زعفران خوسف بهدست آمد. خاک فاقد کشت زعفران در خوسف دارای بیشترین میزان روی و مزرعه دو ساله خوسف دارای کمترین میزان روی بود. در مجموع، نتایج نشان میدهد که با افزایش سن مزارع زعفران، غلظت عناصر آهن و روی در خاک کاهش می یابد و این منجر به کاهش عملکرد زعفران می شود