تحلیل محتوای کتاب جغرافیّه کوچک (جغرافیای صنف ابتدایی افغانستان)

Abstract

چکیده کتاب جغرافیّه کوچک، متنی برای آموزش در صنف ابتدایی افغانستان در ابتدای سده چهارده شمسی است. نسخه اصلی کتاب در کتابخانه کنگره امریکا نگهداری میشود. هدف پژوهش حاضر معرفی و بررسی محتوای جغرافیایی کتاب در آن دوره زمانی است. روش تحقیق بر مبنای هدف کاربردی و بر اساس ماهیت و روش توصیفی تحلیلی با رویکرد تحلیل محتوای کیفی است. نتایج تحلیل محتوای کتاب بیانگر آن است که مولف با زبانی بسیارساده و قابلفهم برای دانشآموزان دوره ابتدایی مفاهیم جغرافیایی را بازگو کرده است. تعریف جغرافیا در کتاب مذکور تعریف منطبق با دوره سنتی جغرافیا است که مطالب بر اساس همین تعریف بازتولید شده و به طور مختصر به شرح شهرها، کوهها و دریاهای مهم(رودخانه ها) افغانستان و قاره های جهان می پردازد. بررسی محتوای کتاب، مشخص-کننده نوپا و جدید بودن فرایند تدوین کتابهای درسی مدارس ابتدایی در این کشور است. در مجموع کتاب نگرش و بینش جغرافیایی، واژه ها و اصطلاحات جغرافیایی را در حدود یک قرن قبل بازنمایی میکند.