| Authors | اکبر شایان سرشت,لیلا امیرخانی سراسکان,فائزه قربانی جویباری |
|---|
| Journal | کهن نامه ادب پارسی |
|---|
| Page number | 0-0 |
|---|
| Serial number | ۱۶ |
|---|
| Volume number | ۴۱ |
|---|
| Paper Type | Full Paper |
|---|
| Published At | ۲۰۲۵ |
|---|
| Journal Type | Typographic |
|---|
| Journal Country | Iran, Islamic Republic Of |
|---|
| Journal Index | isc |
|---|
| Keywords | «هزار و یکشب» «قمرالزمان و گوهر» «تحلیل گفتمان انتقادی» «مربع ایدئولوژیک» «وندایک» |
|---|
Abstract
قصههای عامیانۀ هزار و یکشب، بازآفرینش جهان واقعیتی است که در فضایی به دور از ملاحظات متنهای تاریخی، تصویر راستین چندین اجتماع و گفتمان حاکم بر آن را نمایش میدهد. از این رو تحلیل گفتمان انتقادی، مجال واکاوی لایههای پیدا و پنهان اندیشۀ بازیگران و بیش از آن راویان گمنام این اثر را فراهم میکند. پژوهش حاضر، با گزینش حکایت «قمرالزمان و گوهر» از هزار و یکشب، به روش توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر نظریۀ مربع ایدئولوژیک ون-دایک، چگونگی حضور گفتمان سهگانۀ «دیانت، خشونت، اشرافیت» را در روایتی عاشقانه تبیین میکند. بررسی و تحلیل تمهیدات زبانی حکایت در سطح معنی، نحو و بلاغت، قطببندی خودی و دیگری روایت را آشکار و نشان میدهد که راوی چگونه در قالب داستانی عاشقانه، مصر را برتر از بصره معرفی میکند و به این ترتیب گفتمان عشق در سایۀ تاکید بر گفتمان ایدئولوژیک و قدرت طلب، رنگ میبازد و گاه تا حد ابزاری هژمونیک تقلیل مییابد.
Paper URL
