تحلیلی بر روابط سیاسی ایران و هند در دوره اکبرشاه گورکانی

Abstract

جلال الدین محمد اکبر یکی از سلاطین بزرگ سلسله گورکانیان هند است. روابط ایران و هند در زمان حکومت وی متأثر از مسأله قندهار در نوسان بود. بابر، پدر بزرگ اکبر در اوایل حکومت شاه طهماسب اول قندهار را به خاک هند الحاق کرده بود. شاه طهماسب اول صفوی نیز در اوایل حکومت اکبر قندهار را که جزئی از تمامیت ارضی ایران بود، به خاک ایران الحاق کرد. سرانجام اکبر نیز در اوایل حکومت شاه عباس اول، قندهار را تصرف کرد و این مسأله همواره بر روابط سیاسی دو کشور تأثیر منفی داشت. اکنون پرسش اصلی پژوهش کنونی آن است که مسأله قندهار چه تأثیری بر روابط سیاسی ایران و هند در این دوره زمانی داشته است؟ فرضیه این پژوهش نشان می‌دهد که حاکمیت ایران بر قندهار برای امنیت مرزهای خراسان اهمیت فراوان داشت. در مقابل اکبر، پادشاه هند نیز همواره برای امنیت کابل و مرزهای کشورش درصدد تصرف این ایالت مرزی ایران بود. نتایج پژوهش مذکور نیز بیانگر آن است که پادشاه هند در ابتدا از طریق لشکرکشی و سرانجام به صورت مسالمت آمیز این ایالت مرزی را به قلمرو هندوستان الحاق کرد. بنابراین خواست پژوهش حاضر تحلیلی از روابط سیاسی ایران و هند در دوره حکومت اکبر گورکانی است.