بررسی و تحلیل نقش منصب صدر در اداره موقوفات عصر صفوی

Abstract

چکیده سنت وقف در طول تاریخ ایران سابقه طولانی دارد. ایرانیان در طول تاریخ به دلیل اعتقادات مذهبی شان همواره املاک و اموال زیادی را در امور عام المنفعه وقف می کردند. این امر بخصوص پس رسمی شدن مذهب شیعه اثنی عشری در عصر صفوی در ابعاد مختلف رواج و بتدریج تکامل یافت. صاحب منصب صدر از همان اوایل حکومت صفوی، علاوه بر مقام مذهبی و دینی مسئول اداره موقوفات بود. همچنین صاحب این مقام تا اواسط حکومت شاه طهماسب اول، وظایف نظامی را نیز برعهده داشت. پادشاهان صفوی به دلیل عقاید مذهبی و ارادت به امامان شیعه، املاک و اموال بسیاری را وقف می کردند. صدور این دوره از درآمد حاصله از موقوفات مدارس، مساجد، زیارگاهها، بناهای عام المنفعه و غیره را پدید آوردند. همچنین طلاب علوم دینی نیز از محل عواید این موقوفات مستمری دریافت می کردند. این رویه موجب مشروعیت حکومت صفوی در میان مردم، اشاعه مذهب شیعه و تثبیت آن گردید. این پژوهش درصدد است تا با روش توصیفی ـ تحلیلی نقش صدر در اداره موقوفات عصر صفوی را مورد واکاوی قرار دهد.