ارزیابی اثرات طرحهای آبخیزداری با استفاده از نرمافزار HEC-HMS در کاهش دبی اوج و حجم سیلاب)مطالعه موردی: حوزه آبخیز دهلکوه بیرجند(

Abstract

ایران جزء یکی از خشکترین و کم بارشتاااارین نواحی زمین محسوب میگردد )ناظری تهرودی و همکاران، 1396 ) . این ویژگی به همراه وضع ناهمواریها و اقلیم، به طور بارزی در به وجود آمدن خصوصیات بیابانی و وقوع خشکسالی تأثیر گذاشته ا ست. نحوه بارش و توزیع آن در اینگونه مناطق، ضمن تأثیرپذیری از ویژگیهای متأثر از اقلیمهای یادشده، با خ شک سالیهای پیدرپی، مواجه بوده است که صدمات و خسارات جبرانناپذیری به بار آورده است. از طرفی دیگر برهم خوردن توازن بین تقاضا و آب قابلدسترس، توأم با تخریب کیفیت آبهای سطحی رقابت در مصرف آب و سایر منابع در مقیاسهای محلی، منطقهای و بینالمللی و نیز بر هم خوردن تعادل اکولوژیکی و هیدرولوژیکی حوزههای آبخیز، منجر به فراوانی رویدادهای سیل، خشکسالی، کمآبی، فزونی فرسایش خاک و رسوبگذاری در مخازن سدها، کانالهای آبرسانی و آبیاری گردیده است )بهرامی و همکاران، 1390 (. در سالهای اخیر نیز مسئله گرمایش جهانی و اثرات آن بر چرخه هیدرولوژی آب، مورد توجه قرار گرفته است. در واقع افزایش دمای هوا سبب افزایش بخار آب موجود در جو می شود و تغییر الگوهای آب و هوایی منطقهای منجر به تغییر در وقوع، فراوانی و شدت بارش و در نتیجه تأثیرات شدید در چرخه هیدرولوژیکی خواهد شد ) Zuo et al., 2016 .) روانابی که درسااطح حوزه جریان مییابد توسااط زهکشها و آبراهههای کوچک جمعآوری و به آبراهه اصاالی و از آنجا به خروجی حوزه هدایت میشااود. مهار این آبها به منظور جلوگیری از خسااارات ساایلاب، تغذیه ساافره آبهای زیرزمینی، افزایش آبدهی قنوات دارای اهمیت زیادی میباشاااده که اساااتفاده از ساااازههای آبخیزداری یکی از راهکارهای مدیریتی موفق در این