ارزیابی بحران آب در دشت سبزوار با استفاده از شاخص های منابع آب

Abstract

آب در توسعه استان خراسان رضوی، مهمترین و در عین حال محدود کننده ترین عامل محسوب می شود. از یک طرف کاهش شدید منابع آب ناشی از بهره برداری های غیر مجاز و بی رویه، و از طرف دیگر رشد شدید تقاضا در بخش های مختلف مصرف، نقش این ماده حیاتی را در زمینه توسعه برجسته تر نموده است. در اینمطالعه تعدادی شاخص مبتنی بر آب تجدید پذیر برای بررسی تعادل کمی منابع آب دشت سبزوار به کار رفته است. براین اساس نسبت مصرف به آب تجدید پذیر 25/1 برآورد شد که با توجه به استاندارد، نشانه عدم تعادل بیلان است. سرانه آب تجدید پذیر بر اساس شاخص فالکن مارک نیز در دشت سبزوار معادل 469 (مترمکعب بر نفر) به دست آمد که نشان دهنده ناکافی بودن آب مورد نیاز برای پشتیبانی توسعه پایدار می باشد. متوسط نیاز آبی خالص الگوی کشت موجود در این دشت 8773 مترمکعب در هکتار است، در حالی که مقدار آب تجدید پذیر به ازای هر هکتار از اراضی فاریاب، 7947 متر مکعب می باشد. در نتیجه به شرط تخصیص تمامی آب تجدید پذیر برای آبیاری، حداکثر 91 درصد اراضی فاریاب فعلی آب مورد نیاز برای آبیاری را در اختیار خواهند داشت. وقوع خشکسالی های طولانی مدت نیز بر شدت بحران منابع آبی این دشت افزوده است بطوری که ادامه روند این شرایط می تواند برای ساکنین منطقه مخاطره آمیز باشد..