| Authors | سیدمحمد تاجبخش فخرآبادی |
|---|
| Journal | ترویج و توسعه آبخیزداری |
|---|
| Page number | 1-10 |
|---|
| Serial number | ۶ |
|---|
| Volume number | ۲۱ |
|---|
| Paper Type | Full Paper |
|---|
| Published At | ۲۰۱۸ |
|---|
| Journal Type | Electronic |
|---|
| Journal Country | Iran, Islamic Republic Of |
|---|
| Journal Index | isc |
|---|
| Keywords | ارزیابی, فعالیتهای پیشبینی شده, فعالیتهای انجام شده, عملیات آبخیزداری, مختاران |
|---|
Abstract
امروزه ارزیابی پروژههای آبخیزداری، ضرورتی انکارناپذیر
به منظور برنامهریزیهای آینده در خصوص طرحهای اجرایی و
مدیریت منابع طبیعی است. در این پژوهش به منظور ارزیابی عملیات
آبخیزداری در حوزه آبخیز دشت مختاران به مقایسه فعالیتهای
انجام شده آبخیزداری در حوزه به تفکیک زیرحوزه، سال و نوع اجرا
با فعالیتهای پیشبینیشده آبخیزداری در مطالعات توجیهی پرداخته
شد. نتایج حاصل نشان میدهد که در مطالعات توجیهی برای تمام
زیرحوزهها بر اساس اولویتبندی، عملیات بیولوژیک و عملیات
مکانیکی پیشبینی شده است در صورتی که طبق فعالیتهای اجرایی
در سالهای1386تا1390عملیات بیولوژیک فقط برای زیرحوزههای
M21و M22انجام شده است. از طرف دیگر فعالیتهای اجرایی
مکانیکی فقط در زیرحوزههای M22 ،M21و M41انجام گرفته
است و با نوع عملیاتی که برای آن زیرحوزهها قبلا پیشبینی شده بود
مغایرت دارد. بررسیها نشان داد که دلایل اصلی مغایرت و تفاوت
میان فعالیتهای پیشبینی شده با فعالیتهای اجرایی آبخیزداری در
حوزه آبخیز دشت مختاران این است که در مطالعات توجیهی به
درجه اهمیت مشکلات، تنگناها و اثرات اقتصادی و اجتماعی ناشی
از محدودیتها توجه شایانی نشده است. همچنین کمبود اعتبارات
عمرانی و تراکم کمجمعیت در حوزه آبخیز دشت مختاران عوامل
دیگری برای عدم اجرای فعالیتهای پیشبینی شده آبخیزداری بوده
است. بنابراین جهت کاهش مغایرت و تفاوت میان فعالیتهای
پیشبینی شده با فعالیتهای انجام شده آبخیزداری، باید تدابیری
در نظر گرفت که عبارتند از: -1با توجه به این که انجام کارها
به دلیل کمبود نیروی انسانی و منابع، همزمان در همه زیرحوزهها
امکانپذیر نیست اولویتبندی زیرحوزهها بایستی در مراحل اولیه
مشخص گردد. -2به منظور اولویتبندی زیرحوزهها، استفاده از
روشهای دقیق و ریاضی اولویتبندی نظیر فازی تاپسیس توصیه
میشود. -3لزوم داشتن نگرشی جامع در اولویتبندی و انتخاب نوع
عملیات آبخیزداری ضرورتی انکارناپذیر است تا از میزان مغایرت
میان فعالیتهای پیشبینی شده با فعالیتهای اجرایی کاسته شود.
-4به دلیل کمبود میزان اعتبارات عمرانی و تراکم کمجمعیت در
حوزه بایستی مدیریت جامع حوزههای آبخیز شامل مطالعه، بررسی
و شناخت کلیه جنبههای فنی، اقتصادی و اجتماعی حوزه باشد تا از
اتلاف منابع جلوگیری و اهداف آبخیزداری محقق گردد
