نمود ایدئولوژی در لایه های بلاغی و زبانی شعر آیینی معاصر در سة دهه اخیر

چکیده مقاله

شعر آیینی در دهههای اخیر قلمروهای معنایی، تصویری و ساختاری جدیدی را تجربه کرده است. این گونة شعری به منزلةة یة متن ایدئولوژی ، ظرفیت تحقیق و بررسی از این حیث را داراست. پیوند معنادار عناصر شعری با یکدیگر را می تةوان بةا واکةاوی در اجزای زبانی و بلاغی شعر یافت. برخی از متون بافتی ایدئولوژی دارند و آرمانهای اجتماعی مذهبی یةا فرهنگةی گةروه خاصةی را در خود نهفته دارند. یکی از راههای پی بردن به این باورهةای و آرمةان هةای جمعةی، تحلیةن عناصةر زبةانی و بلاغةی شةعر برمبنةای اعتقادات و نگرشهای نویسندگان و شاعران است. این تحقیق که بهروش توصیفی تحلیلی و با تکیهبر منةاب کتاباانةه انجةاد شةده - است، به این مسئله میاندیشد که ایدئولوژی خاص شعر آیینی را چگونه میتوان بةا کالبدشةکافی زبةانی و بلاغةی ردیةابی کةرد بةه تعبیری دیگر کداد گزارههای بلاغی و زبانی بیشتر توانستهاند محمن القای اندیشه و نمایش ایدئولوژی خاصی باشند بررسیها نشةان میدهد از نظرگاه زبانی به ترتیب واژگان نشاندار، تأکیدها و تکرارها، وجهیت افعال و بیشترین رابطه را با کلیت مةتن ایجةاد کةرده و باعث آفرینش و هدایت حوزة اندیشگانی شعر شدهاند. ازحیث بلاغت نیز استعاره و تلمیح بهشکن معناداری توانستهاند چنةدین برابةر دیگر سازههای بلاغی، مواض ایدئولوژیکی شاعران را نشان دهند.