خوانشی لاکانی از نحوه ادراک مدرنیته و شکل‌گیری الگوی اسلامی-ایرانی دولت مطلوب در آراء آیت-الله طالقانی

چکیده مقاله

در طول تاریخ اندیشه سیاسی به ویژه پس از دوران مدرنیته، انواع مختلفی از نظم سیاسی-اجتماعی، در جهت پیشرفت جوامع اروپایی از سوی نظریه پردازان غربی ارائه گشته است که تاثیر به‌سزایی بر نوع حکومتها و دولتهای کل جهان داشته‌اند؛ اما از آنجایی که این اندیشه‌هابا الگوی ایرانی-اسلامی همخوانی نداشته، نوعی سردرگمی میان روشنفکران ایرانی به بار آورده است که تازمان حاضر نیز هنوز پاسخ قطعی برای حل آن ارائه نشده است.آیت الله طالقانی به مثابه یکی از برجسته‌ترین نواندیشان دینی دوران انقلاب،اگر چه به طور صریح اشاره زیادی به نوع الگوی حکومت مطلوب در جهت پیشرفت اسلامی-ایرانی نداشته‌اند،اما با بررسی آثار ایشان می‌توان موانع و همچنین راهکارهای رسیدن به پیشرفتی که هم‌خوان با الگوی اسلامی ایرانی باشد را دریافت.لذا پژوهش حاضر با واکاوی افکار طالقانی در سه قالب امر واقع، خیالی و نمادین، به عنوان گامی در جهت تبیین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت انجام شده است. این پژوهش با رویکردی کیفی و با بهره‌گیری از الگوی سه‌گانه لاکانی از یک سو به بررسی این مسئله می‌پردازد که آیت‌الله طالقانی چه نوع حکومتی را برای پیشرفت جامعه ایرانیِ معتقد به دین اسلام عرضه می‌دارد و سوی دیگر به موانع حکومت پهلوی بر سر راه سعادت انسان و جامعه که هدف نهایی پیشرفت است،در دیدگاه ایشان می‌پردازد.روش تحقیق مبتنی بر استراتژی تحلیلی-توصیفی بر مبنای مطالعات کتابخانه‌ای استوار است و نتایج آن نشان می‌دهد آیت‌الله طالقانی دموکراسی مبتنی بر شورا را مدل حکومتی مطلوب برای پیشرفت انسان و جامعه می‌داند و آن را به عنوان جانشینی برای نمونه‌های مطروحه غربی معرفی می‌نماید.