ارزیابی رشد و عملکرد ارقام گلرنگ در تاریخ های مختلف کاشت

چکیده مقاله

به منظور بررسی تغییرات رشد و عملکرد سه رقم گلرنگ بهـاره شـامل محلـی اصـفهان، 1CU، و Gilla در سـه تـاریخ کاشـت 15 و 30 فروردین و 14 اردیبهشت، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در چهـار تکـرار در سـال زراعـی 78-79 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند انجام شد. نتایج این آزمایش نشان داد که اکثر صفات مورفولوژیکی گیاه به جز ارتفـاع اولین انشعاب از سطح خاک تحت تاثیر تاریخ کاشت قرار گرفتند، و از این نظر کاشت زودتر موجب رشد بیشتر ارقام شد. ارقـام نیـز از نظـر تعداد گره تولیدی، ارتفاع اولین شاخه جانبی، و طول میانگره با یکدیگر تفاوت معنیداری داشتند و این تفاوت در تاریخهای مختلـف کاشـت ثابت بود بهنحوی که روند معنیداری صفات رویشی در اثر برهمکنش ارقام و تاریخ کاشت از روند مشابه معنیداری اثر رقـم پیـروی کـرد. ارقام گلرنگ از نظر تعداد طبق تولیدی و بارور تفاوتی معنیداری نداشتند، ولی رقم محلی اصفهان بیشترین تعداد دانه در طبق بـا کمتـرین وزن هزار دانه را دارا بود و رقم 1CU در نقطه مقابل آن قرار گرفت. کاشت زودتر سبب تولید تعداد طبق بیشتر، درصد باروی بیشتر طبقهـا و تشکیل تعداد بیشتر دانه در طبقهای فرعی گردید، در حالی این عامل اثری بر وزن هزار دانه نداشـت. رقـم Gilla از نظـر تعـداد طبـق تولیدی و بارور، رقم محلی اصفهان از نظر تعداد کل دانه در طبق، و رقم 1CU از نظر وزن هزار دانه، به ویژه در اولین تاریخ کاشت، برتری داشتند، ولی بهطور کلی رقم محلی اصفهان در تمامی تاریخهای کاشت عملکرد دانه بیشتری تولید نمود. از بین ویژگیهـای مورفولـوژیکی گیاه، ارتفاع، قطر ساقه و تعداد شاخه جانبی همبستگی بیشتری با عملکرد دانه نشان دادند، و در کل تعداد طبق اصلی بیشترین همبـستگی را با عملکرد داشت. نتایج این بررسی نشان داد کاشت رقم محلی اصفهان در اولین فرصت ممکن، بهدلیل بومی بودن و تطابقپذیری بیشتر آن به شرایط ایران، امکان تولید عملکردهای بیشتری را در مقایسه با سایر ارقام فراهم سازد