ارزیابی اثر تلفیقی کود آلی مبتنی بر بیوچار و کود شیمیایی بر عملکرد زیره سبز(Cuminum cyminum L.)

چکیده مقاله

به‌منظور بررسی اثر بیوچار و کود کامل NPK و تلفیق آن‌ها بر عملکرد و اجزاء عملکرد دو توده محلی زیره سبز (Cuminum cyminum L.)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک¬های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند طی سال زراعی 1404 انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل کود شیمیایی (20-20-20) NPK در سه سطح (صفر، 40 و 80 کیلوگرم در هکتار)، بیوچار در دو سطح (صفر و 10 تن در هکتار) و دو توده محلی زیره سبز خوسف و سرایان بودند. نتایج نشان داد که صفات ریخت‌شناسی و عملکردی مورد مطالعه تحت تأثیر بیوچار و کود NPK قرار گرفتند و بین سطوح تیمارهای کودی بیوچار و NPK اختلاف آماری معنی¬داری وجود داشت. همچنین نتایج نشان-دهنده تفاوت معنی¬دار بین دو توده مورد مطالعه بود. نتایج نشان¬دهنده برتری توده خوسف نسبت به توده سرایان با دارا بودن بیشترین میزان صفات رشدی و عملکردی بود. بیشترین میزان عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک از توده خوسف، کاربرد 10 تن در هکتار بیوچار و کاربرد 40 کیلوگرم در هکتار NPK به دست آمد. همچنین نتایج نشان داد که بین سطوح 40 و 80 کیلوگرم در هکتار NPK تفاوت معنی¬داری وجود نداشت. از‌آنجایی‌که کاربرد 40 کیلیوگرم در هکتار NPK منجر به افزایش 24 درصدی عملکرد دانه توده خوسف نسبت به شاهد گردید، بنابراین کاربرد 40 کیلوگرم در هکتار NPK برای حصول عملکرد قابل قبول توصیه می¬گردد که ضمن کاهش هزینه¬های مصرفی (نسبت به کاربرد 80 کیلیوگرم در هکتار) از آلودگی زیست‌محیطی نیز جلوگیری می¬گردد. با توجه به نتایج این آزمایش می¬توان نتیجه گرفت که کاربرد بیوچار ضمن کاهش مصرف کودهای شیمیایی و کم شدن اثرات سوء زیست‌محیطی، روش مناسبی برای تولید سالم و پایدار گیاه دارویی زیره سبز باشد.