سفر به شرق ادوارد فیتز جرالد

Abstract

در میان مترجمانی که از زبان فارسی به انگلیسی ترجمه ای ارایه نموده اند فیتزجرالد شاعر و مترجم قرن نوزهم انگلستان مشهورترین آنهاست. بیشتر فیتزجرالد با رباعیات خیام شناخته می شود. اما او اثار دیگری نیز از فارسی ترجمه کرده است که هر کدام از آنها به نوبه خود اثری ماندنی و یادگاری در حوز ترجمه به حساب می اید. اما از آنجا که موضوع آثار ترجمه شده دیگرش با روح و تفکر غربی سازگاری چندانی نداشته است تا حدی ناشناخته مانده است. در این مقاله به ترجمه ادوارد فیتزجرالد از سلامان و ابسال پرداخته می شود که یکی از زیباترین ترجمه هااز آثار جامی است. فیتزجرالد از این اثر در واقع دو ویرایش متفاوت ارایه کرد که بیانگر رویکرد او نسبت به ترجمه در دو مرحله از حیات علمی اش است. مقایسه بین دو ترجمه برای ما آشکار می سازد که فییتزجرالد در مراحل پایانی عمرش به ترجمه نسبتا آزاد از اثار شرقی باور دارد. نامه نگاری های او با دوستانش در جای خود از اهمیت بسیار بالایی در ادبیات و فرهنگ انگلستان برخوردارند. این نکته یعنی تمایل به ترجمه آزاد از جای جای نامه های او هویداست.رویکرد او در ترجمه دوم از سلامان و ابسال مشخص می سازد که او در تلاش است بین روح شرقی و روح غربی سازش و آشتی برقرار سازد.