شتاب ساکن در تصویر؛ تعامل ادبیات و نقاشی در دو سروده از ژاک پره‌ور و یعقوب زارع

چکیده مقاله

در این پژوهش، تعامل ادبیات و نقاشی در دو شعر فارسی و فرانسوی -از یعقوب زارع و ژاک پر‌ه‌و ر- که در محورهای خیال، عاطفه و تصویرسازی رویکرد همانندی دارند، به شیوۀ تطبیقی-بین‌رشته‌ای بررسی می‌شود، بی‌آنکه یکی خاستگاه و سرچشمه دیگری دانسته شود. از این‌رو باید گفت این جستار، از حیث مطالعۀ « چهارچوب نظری، به شاخه‌ای از مطالعات ادبی تطبیقی نزدیک است که به نوشتۀ سالمن پراور، بر فارغ از اثرگذاری و اثرپذیری، متمرکز است. در دیدگاه اَلفرد اوئن آلدریج، مقصود ،» تواردها و تشابهات ادبی بررسی وجوه تشابه و همانندی در سبک، ساختار، اندیشه و رویکرد آثاری » مطالعۀ تواردها و تشابهات « از است که با یکدیگر ارتباط ندارند یا لزوماً ن شان تأثیر-تأثر میان آ نها آشکار نیست. الگوی خوانش و تفسیر مقایس های دو متن، از شاخۀ مطالعات بی نرشت های ادبیا ت-نقاش ی برگرفته شد ه است که در آن عناصری مانند کادر/ قاب، شکل، رنگ و پردازش قلم در پیوند با شعر و اجزاء آن تحلیل م یشود. بررس یها نشا ن م یدهد که تعامل شعر و نقاشی در این دو قاب هنری زبان ی-تصویری، افزو نبر ترسیم منظره و فضایی بدیع، مفاهیم و تصاویر ذهنی و انتزاعی محض را در قاب نقاش ی-شعر، ایستایی و پویایی توأمان بخشیده ب هتعبیر واعظ قزوینی( دیده م یشود . کادر هر دو متن ( » شتاب ساکن « است؛ بنابراین، در هر دو اثر ب هتدریج و از بخش کانونی تصویر )عنصر مرکزی( بسط م ییابد. افق نگاه در شعر زارع، متغیر و در شعر پر هور، ثابت است. اشکال مختلف بصری در دو شعر وجود دارد و پر هور از اشکال غیربصری نیز استفاده م یکند. هر دو شاعر ، با آگاهی از تأثیر رنگ در نقاشی و تلطیف فضای اثر، از انواع رن گهای گرم، سرد و خنثی و تکنیک سای ه-روشن استفاده م یکنند.