بررسی نرخ تجزیه‌پذیری شکمبه‌ای مکمل آلی پایدار شده مس و روی

چکیده مقاله

مقدمه: مطالعات انجام شده در دام¬های مختلف نشان داده است که علاوه بر اهمیت تأمین انرژی و پروتئین، تأمین مقادیر کافی عناصر معدنی برای ایجاد حداکثر سلامتی و عملکرد بهینه تولید مثلی در دام¬های اهلی حیاتی است. عناصر کمیاب مانند روی، مس و منگنز به دلیل حضور در ساختمان آنزیم¬های سوپر اکسید دیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز و گلوتاتیون ردوکتاز که باعث کاهش رادیکال¬های آزاد و جلوگیری از آسیب به سلول¬ها و متابولیت¬ها می¬شوند، جزء جدا نشدنی سامانه آنتی اکسیدانی بدن هستند. مواد معدنی به دو فرم آلی و غیرآلی در تغذیه حیوانات استفاده می¬شود. نتایج مطالعات نشان داد که زیست فراهمی عناصر روی و مس به فرم آلی بیشتر است. مواد و روش‌ها: برای ساخت مکمل آلی پایدار شده مس و روی ابتدا نانوالیاف از ایزوله پروتئین آب پنیر (WPI )، ساخته شد. ساختار میکروسکوپی نانوالیاف‌ها با استفاده از میکروسکوپ نیروی اتمی مورد بررسی قرار گرفت. به منظور تشکیل کمپلکس پایدار شده نانوالیاف ایزوله پروتئین آب پنیر با عناصر مس و روی، حجم مناسبی از نمک¬های ZnSo4 7.H2O و CuSO4 با غلظت نهایی 100 میلی‌مولار به همراه عصاره فنولی پوست انار در غلظت¬ (صفر، 1 و 2 درصد) به نانو الیاف در حال ساخت اضافه شد. برای تعیین نرخ تجزیه مکمل¬های آلی پایدار سنتز شده از آزمون تولید گاز شکمبه¬ای استفاده شد. بعد از 24 ساعت انکوباسیون کل محتویات ویال با سرعت 12000 دور در دقیقه به مدت 30 دقیقه سانتریفیوژ شدند. در پایان به منظور جداسازی نهایی عناصر مس و روی محلول، سوپرناتانت بدست آمده از فیلتر غشایی میلی¬پور به قطر منافذ 25/0 میکرون عبور داده شدند و مقدار مس و روی در محلول¬های جمع¬آوری شده در پایین فیلتر غشایی¬ میلی پور از طریق دستگاه جذب اتمی تعیین شدند. نتایج و بحث: نتایج پژوهش حاضر نشان داد نرخ تجزیه‌پذیری عنصر روی در بین تیمارهای مختلف اختلاف معنی‌داری آماری داشتند (05/0 > P)، به‌طوری‌که مکمل آلی پایدار شده با یک درصد عصاره فنولی پوست انار کمترین نرخ تجزیه و حلالیت عنصر روی در شکمبه را دارا بودند. در رابطه با عنصر مس اختلاف آماری معنی‌داری بین تیمارها وجود نداشت اما از نظر عددی نرخ تجزیه در تیمار 2 نسبت به دو تیمار دیگر پایین¬تر بود. تجزیه¬پذیری پایین مواد معدنی آلی بیانگر این است که مکمل استفاده شده در این تیمار در مقابل تجزیه شکمبه¬ای مقاوم بوده و احتمالاً در صورت استفاده در نشخوارکنندگان به قسمت¬های بعدی دستگاه گوارش منتقل خواهد شد. نتیجه‌گیری کلی: نتایج تحقیق حاضر نشان می¬دهد استفاده از سطح 1 درصد عصاره فنولی پوست انار در ساخت مکمل¬های آلی مس و روی منجر به تجزیه¬پذیری و حلالیت پایین این عناصر در شکمبه و احتمالاً افزایش جذب در روده باریک و زیست‌فراهمی بالاتر در حیوانات می¬شود.