تعیین و مقایسه قابلیت هضم اجزای خربزه و طالبی، به روش برون تنی به عنوان محصول فرعی در تغذیه دام

چکیده مقاله

مقدمه: به منظور تعیین قابلیت هضم و تولید گاز دو میوه خربزه و طالبی، سه بخش مجزای هر میوه، ابتدا در سایه و سپس در آون در دمای 06 درجه سانتیگراد، خشک شدند. که شامل سه بخش، پوست، دانه، و کل میوه خربزه و طالبی با سه تکرار، که دو به دو با هم مقایسه شدند )روش T-test ( و با استفاده از نرم افزار آماری SAS 2.2 ( آنالیز شدند. معنا داری در سطح 5 ( درصد مورد بررسی قرار گرفت. میزان تجزیه پذیری در میوه کامل خربزه نسبت به میوه کامل طالبی معنا دار بود. این شاخص در دانه طالبی در بخش سریع تجزیه ) a 6( و همچنین در پوست خربزه بخش سریع / ( نسبت به دانه خربزه معنادار بود) 281 6(، هر چند ثابت نرخ تجزیه) / تجزیه معنادار بود) 128 c 6(. تولید گاز پوست طالبی / ( کمتر، نسبت به پوست طالبی دارد) 101 142 (. دانه طالبی از لحاظ تولید گاز و ثابت نرخ تجزیه نسبت به دانه خربزه معنادار بود. / نسبت به پوست خربزه معنادار بود) 34 6(. زمانهای تولید گاز در 48 /621 ،123/ کل خربزه از لحاظ تولید گاز و ثابت نرخ تجزیه نسبت به کل طالبی بالاتر بود) 2 ساعت مورد بررسی قرار گرفتند، که بیشترین میزان گاز تجمعی در 48 ساعت مربوط به بخش پوست و کل میوه خربزه و طالبی بود. این دو میوه با داران بودن کربوهیدرات غیر فیبری و قابلیت هضم مناسب در بخش پوست و کل میوه میتوانند به عنوان یک محصول فرعی مناسب برای دام مورد استفاده قرار گیرند. مواد و روش ها: مراحل میدانی انجام این تحقیق و انجام آزمایشات مربوط به قابلیت هضم و تولید گاز در دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند و درآزمایشگاه میکرو بیولوژی و مزرعه دانشگاه بر روی یک راس گاو دارای فیستولای شکمبهای و با جیره 86 درصد علوفه و 26 درصد کنسانتره و به وزن تقریبی 516 کیلوگرم، صورت گرفت. آماده سازی شامل جمعآوری نمونهها)خربزه مشهدی و تیل سبز( از سطح مزارع شهرستان مشهد و سپس برش و خشک کردن نمونهها در سایه و آون و سپس نمونهها با آسیاب و غربال یک میلیمتری به منظور تعیین قابلیت هضم و تولید گاز آسیاب شدند. به منظور اندازه گیری قابلیت هضم نمونه، 16 سانتیمتر دوخته شد × ابتدا با استفاده از پارچههایی از جنس پلی استر با اندازه منافذ 56 میکرومتر، کیسههایی به ابعاد 15 30 و 48 ساعت در شکمبه قرار داده شدند. تولید ، 24، 10 ،8 ،4 ،2 ، و یک انتهای آن باز گذاشته شد. سپس کیسهها به مدت 6 گاز بر اساس روش اصلاح شده بلومل و همکاران ) 2( و با استفاده از ویالهای شیشهای 126 میلیلیتری مخصوص برای مایع 30 و 48 ساعت، از آغاز انکوباسیون ،24 ،10 ،12 ،8 ،4 ، و فشار آن با دستگاه فشار سنج، اندازهگیری شد. . فشار در زمانهای، 2 براساس کیلوپاسکال اندازهگیری شد. جهت تعیین فراسنجههای تجزیهپذیری ماده خشک در نمونههای مورد بررسی از معادله پیشنهادی ارسکوف و مکدونالد ) 1212 ( استفاده شد. نتایج و بحث: در مقایسه پوست خربزه با پوست طالبی از نظر تجزیه پذیری به روش کیسههای نایلونی تفاوت معنا دار آماری وجود دارد به طوری که بخش سریع تجزیه ) a ( بخش پوست خربزه بیشترین مقدار را از نظر عددی با بخش پوست طالبی دارد. و از لحاظ مقایسه بخش کند تجزیه ) b ( نیز تفاوت معنا دار آماری وجود دارد به طوری که پوست خربزه نسبت به پوست طالبی بیشترین مقدار را دارد. ثابت نرخ تجزیه در پوست طالبی نسبت به پوست خربزه بالاترین مقدار را از نظر عددی دارد. در مقاسیه نرخ تجزیه پذیری در سطح 2 درصد و 4 درصد نیز تفاوت معنادار آماری وجود دارد که پوست خربزه نسبت به پوست طالبی مقدار اندکی از نظر عددی بالاتر است. در بررسی صورت گرفته از لحاظ بخش سریع تجزیه ) a( و بخش کند تجزیه b) و ثابت نرخ تجزیه ) c ( و همچنین نرخ عبور در سطح 2 درصد تفاوت معنا دار آماری بین بخش دانه خربزه و دانه طالبی وجود دارد. در بررسی انجام شده از لحاظ بخش سریع تجزیه ) a ( و بخش کند تجزیه ) b ( و ثابت نرخ تجزیه ) c ( و همچنین نرخ عبور در سطح 2 درصد تفاوت معنا دار آماری بین بخش کل خربزه و کل طالبی وجود دارد، و کمترین مقدار از نظر ثابت نرخ تجزیه ) c( مربوط به کل میوه طالبی است. دو تیمار پوست خربزه و پوست طالبی از لحاظ فراسنجههای تولید گاز تفاوت معنا دار آماری وجود دارد. همچنین از لحاظ نرخ تولید گاز )نرخ تجزیه بخش b به ازای هر ساعت( دانه خربزه دارای بیشترین مقدار بود و تفاوت معنادار آماری وجود دارد. نرخ تولید گاز بین دو بخش کل میوه خربزه و کل میوه طالبی تفاوت معنا دار آماری وجود دارد به طوری که) b ( پتانسیل تولید گاز بین دو تیمار تفاوت معنا دار آماری دارد. از لحاظ نرخ تولید گاز ) c ( نیز تفاوت معنی دار بود و بیشترین مقدار مربوط به کل میوه خربزه است. نتیجه گیری کلی: تجزیه پذیری مناسب بخشهای فرعی خربزه و طالبی به خصوص پوست و میوه کامل نشان از آن دارند که میتوان تا درصد مناسبی در تغذیه دام به عنوان یک خوراک با قابلیت هضم خوب مورد استفاده قرار گیرند.