تاثیر ترجمه متون غربی بر نوزایش مفهوم کنستنتیون در عصر قاجار؛ مطالعه موردی اندیشه مستشارالدوله

چکیده مقاله

در طول تاریخ، ترجمه در انتقال دیدگاه¬های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در جوامع مختلف نقش مهمی ایفا کرده است. در عصر قاجار با افزایش ارتباط ایرانیان با غرب و آشنایی ایرانیان با تجدد، مساله عقب¬ماندگی کشور مطرح شد. به این ترتیب جهت دستیابی به پیشرفت¬های غرب به ترجمه متون مختلف پرداختند. ترجمه متون آغازگر ورود اندیشه¬های ترقی¬خواهانه به کشور گردید. ترجمه در این دوره موجب انتقال اندیشه-های غربی به ایران و سبب ایجاد جنبش مشروطه شد. آگاهی از مسئله عقب¬ماندگی ایران در عصر قاجار، روشنفکران را در تأمل علل این امر، متوجه معایب حکومت در ایران و تحول در آن را عامل گشایش پیشرفت و ترقی در مغرب زمین نمود. مستشارالدوله ازجمله روشنفکران عصر قاجار در تلاش است تا ترجمه متن قانون فرانسه و انطباق ویژگی¬های حکومت مدرن با نص قرآن، تاثیر ترجمه متون را در پیشرفت ایران نشان دهد. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و براساس مطالعات کتابخانه¬ای درصدد است تا تاثیر ترجمه متون غربی بر نوزایش مفهوم کنستنتیون در عصر قاجار را با مطالعه اندیشه مستشارالدوله در کتاب یک کلمه مورد واکاوی قرار دهد. یافته¬های پژوهش نشان می¬دهد که در آغاز ترجمه راه حل خروج از عقب¬ماندگی کشور دانسته شده، ولی به¬تدریج گسترش ترجمه متون غربی زمینه ورود اندیشه¬های ترقی¬خواهانه به کشور را فراهم آورد که در افزایش آگاهی¬های مردم موثر واقع گردید. از جمله مفاهیمی که متاثر از ترجمه آثار اروپایی وارد ادبیات سیاسی ایران و آثار روشنفکران این عصر شد، مفهوم کنستنتیون است که در معنای حکومت جدید یا همان مشروطه است.