شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر در اجرای موفق برنامه درسی سبز از دیدگاه مدیران و معلمان دوره آموزش و پرورش ابتدایی

Abstract

امروزه جهان در اثر فعالیت‌های غیراستاندارد بشر، با مخاطرات زیست‌محیطی مختلفی مواجه است و جوامع مختلف ناگزیر به پیدا کردن راهکارهایی برای مدیریت و مرتفع نمودن آن هستند. یکی از نهادهای اجتماعی قابل‌توجه در هر جامعه، مدارس هستند که از طریق آموزش سبز به‌طور عام و برنامه درسی سبز به‌طور خاص، می‌تواند نقش بسزایی در کاهش مخاطرات زیست‌محیطی ایفا کنند. ازاین‌رو، پژوهش حاضر؛ باهدف شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر در اجرای موفق برنامه درسی از دیدگاه مدیران و معلمان دوره ابتدایی شهرستان بشرویه انجام شد. این پژوهش، ازنظر هدف کاربردی که با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. قلمرو پژوهش حاضر، شامل کلیه مدیران و معلمان دوره ابتدایی آموزش‌وپرورش شهرستان بشرویه در سال تحصیلی ۱۴۰4-1403 بود که با استفاده از قاعده‌ اشباع نظری و روش نمونه‌گیری هدفمند 18 نفر به‌عنوان مشارکت‌کننده انتخاب شدند. در این پژوهش، به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها از روش مصاحبه‌ نیمه ساختاریافته استفاده شد و فرایند انجام مصاحبه‌ها تا اشباع نظری ادامه یافت. به‌منظور اطمینان از خصیصه روایی ابزار اندازه‌گیری از روش توافق کدگذاران استفاده شد و مقدار ضریب توافق (93/82) درصد گزارش شد. نتایج حاصل از تجزیه‌وتحلیل مصاحبه‌های انجام‌شده بیانگر این است که مؤلفه‌های اصلی برنامه درسی سبز از دیدگاه مدیران و معلمان دوره ابتدایی شهرستان بشرویه را می‌توان در قالب 99 کدباز، 22 کد محوری و 6 انتخابی (ارتقای شایستگی زیست‌محیطی، ادغام آموزش زیست‌محیطی در برنامه درسی، برنامه‌ریزی آموزشی سبز با رویکرد مشارکتی، توسعه بینش انتقادی و پایدار، نهادینه‌سازی نگرش زیست محیطی، تقویت رفتارهای مسئولانه زیست محیطی، پرورش اخلاق و مسئولیت زیست‌محیطی و تعامل خانواده و مدرسه در آموزش محیط زیست) طبقه‌بندی کرد.