تبیین سیستمی کارآفرینی اجتماعی و برنامه‌های اشتغال در زندان

چکیده مقاله

این پژوهش با هدف تبیین سیستمی کارآفرینی اجتماعی و برنامه‌های اشتغال در زندان، چارچوبی مفهومی برای تحلیل روابط میان آموزش کارآفرینی، اشتغال، بازپذیری اجتماعی و کاهش بازگشت به جرم ارائه می‌کند. پژوهش با رویکردی مروری کاربردی و مبتنی بر تحلیل نظام‌مند ادبیات، همراه با بهره‌گیری از تجربه‌های میدانی در حوزه زندان و خانواده‌های زندانیان، انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد اثربخشی برنامه‌های اشتغال و کارآفرینی تنها در صورتی پایدار خواهد بود که این برنامه‌ها به‌عنوان اجزای یک نظام یکپارچه و چندسطحی طراحی شوند؛ نظامی که سه سطح زندان، دوره گذار و پس از آزادی، و خانواده و جامعه محلی را به‌وسیله جریان‌های مهارت، سرمایه مالی، سرمایه اجتماعی و تغییر هویت به یکدیگر پیوند دهد. مدل پیشنهادی نشان می‌دهد آموزش کارآفرینی، برنامه‌های اشتغال، کارآفرینی ترمیمی، حمایت‌های نهادی، شبکه‌های اجتماعی و ظرفیت‌های مشاغل خانگی خانواده‌های زندانیان از طریق حلقه‌های بازخورد مثبت می‌توانند به افزایش عاملیت فردی، تقویت تاب‌آوری اقتصادی، کاهش انگ اجتماعی و کاهش تکرار جرم منجر شوند. در مقابل، ضعف حمایت‌های پس از آزادی، تبعیض ساختاری و ناهماهنگی سیاست‌ها موجب شکل‌گیری چرخه‌های بازخورد منفی و بازتولید جرم خواهد شد. بر این اساس، پژوهش بر ضرورت اتخاذ رویکردی سیستمی در سیاست‌گذاری اشتغال زندانیان و توسعه کارآفرینی اجتماعی به‌عنوان راهبردی برای ارتقای بازپروری، عدالت اجتماعی و امنیت اقتصادی خانواده‌های زندانیان تأکید می‌کند.