بررسی تطبیقی کهن الگوی آنیما در اشعار محمود درویش و فریدون مشیری

Authorsاحمد لامعی گیو,وجیهه زمانی بابگهری
Journalکاوش نامه ادبیات تطبیقی
Page number۱۱۱-۱۴۰
Serial number۱۳
Volume number۲
Paper TypeFull Paper
Published At۲۰۲۳
Journal TypeTypographic
Journal CountryIran, Islamic Republic Of
Journal Indexisc

Abstract

بنابر دیدگاه یونگ، روانشناس سوئیسی، ضمیر ناخودآگاه بشر یک سویة جمعی دارد که آکنده از کهن¬الگوهای موروثی از نیاکان اوست. این میراث می‌توانند بر افکار و احساسات بشر تأثیر بگذارند. یکی از آن‌ کهن‌الگوها آنیما نام دارد که به شخصیّت زن پنهان در وجود هر مردی اطلاق می¬شود. درآثاری که برآمده از احساسات مردانه هستند، خصوصاً آثاری که مضمونی عاشقانه دارند، بهتر می¬توان ردپای آنیما را دید؛ زیرا در این آثار، زنِ درون مرد، مجال یافته تا خود را به مرحلۀ ظهور و بروز رسانَد. این پژوهش با روش تحلیلی- تطبیقی و با رویکرد تطبیقی مکتب آمریکایی که شباهت آثار ادبی را ناشی از مشترکات روان همۀ انسانها می¬داند، به بررسی موشکافانة این کهن¬الگو در اشعار عاشقانة دو شاعر عشق¬پرداز معاصر یعنی محمود درویش و فریدون مشیری می¬پردازد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می¬دهد که می¬توان از آنیما به¬عنوان مبنای مشترک در تطبیق اشعار دو شاعر استفاده کرد؛ زیرا با اینکه آنها از دو فرهنگ و نژاد مختلف هستند؛ اما به طور مشترک، بسیاری از کارکردها و فرا فکنی¬های مثبت و منفی آنیما را به¬کار برده¬اند. وقتی احساس غم، ترس، پوچی و مرگ دارند، در سیطرۀ آنیمای منفی قرار دارند و آنگاه ‌که همسر ِدل و بانوی رؤیاهای خویش را سراپا همه خوبی و زیبایی می¬نامند و در آرزوی وصال او هستند، تحت سلطۀ آنیمای مثبت خویش می‌باشند.

Paper URL

tags: ادبیات تطبیقی، کهن الگو، فریدون مشیری، محمود درویش، آنیما