| Authors | محمدرضا اسدی یونسی,زهره بخشی |
|---|---|
| Journal | روانشناسی |
| Page number | 684-692 |
| Serial number | ۲۹ |
| Volume number | ۴ |
| Paper Type | Full Paper |
| Published At | ۲۰۲۶ |
| Journal Type | Typographic |
| Journal Country | Iran, Islamic Republic Of |
| Keywords | آموزش عزتنفس, شناختی, رفتاری, تعللورزی تحصیلی, دانشآموزان نوجوان |
Abstract
دوران نوجوانی یکی از حساسترین مراحل رشد است که با تغییرات شناختی، هیجانی و اجتماعی همراه بوده و میتواند بر عملکرد تحصیلی دانشآموزان تأثیر بگذارد. یکی از مشکلات رایج در این دوره، تعللورزی تحصیلی است که میتواند منجر به کاهش پیشرفت تحصیلی و افت عملکرد یادگیری شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش برنامه عزتنفس با رویکرد شناختی- رفتاری بر تعللورزی تحصیلی دانشآموزان دختر نوجوان انجام شد. این پژوهش از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دو ماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانشآموزان دختر دوره دوم متوسطه مدارس شهرستان بیرجند بود که از میان آنها ۳۰ نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش ( ۱۵نفر) و کنترل ( ۱۵نفر) قرار گرفتند. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامه تعللورزی تحصیلی سولومون و راثبلوم ( )۱۹۸۴بود که در سه مرحله پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری تکمیل شد. گروه آزمایش تحت ۹جلسه آموزش عزتنفس مبتنیبر رویکرد شناختی- رفتاری قرار گرفت، درحالیکه گروه کنترل مداخلهای دریافت نکرد. دادهها بهوسیله آزمون تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر در نرمافزار -SPSS 26تحلیل شدند. نتایج نشان داد که آموزش برنامه عزتنفس بهطور معناداری منجر به کاهش تعللورزی تحصیلی در گروه آزمایش شد، درحالیکه گروه کنترل تغییر معناداری را تجربه نکرد. همچنین، اثربخشی این آموزش در مرحله پیگیری دو ماهه نیز پایدار بود، که نشاندهنده تثبیت اثرات مداخله در طول زمان است. یافتههای این پژوهش بر اهمیت بهکارگیری برنامههای آموزشی شناختی- رفتاری در تقویت عزتنفس و کاهش تعللورزی تحصیلی تأکید دارد