نقش ترجمه در توسعه ارتباطات: بررسی ترجمه مکاتبات اداری و تجاری در دوره پهلوی اول

Abstract

هدف این پژوهش، بررسی تطبیقی مکاتبات تجاری-اداری به زبان انگلیسی و ترجمه‌های فارسی آن‌ها در دهه ۱۳۱۰ شمسی است. با این رویکرد، قصد داریم ویژگی‌های زبانی، ساختاری و فرهنگی خاص این نوع مکاتبات را در فرایند ترجمه تحلیل کنیم. برای نیل به هدف پژوهش، چندین مکاتبه تجاری-اداری به زبان انگلیسی همراه با ترجمه‌های فارسی آن‌ها در دهه ۱۳۱۰ شمسی انتخاب و مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن بود که فرایند ترجمه در آن دوره، صرفاً انتقال معانی لغوی نبوده است، بلکه مستلزم تسلط بر ظرافت‌های فرهنگی، اجتماعی و ساختاری هر دو زبان انگلیسی و فارسی بوده است. تحلیل نشان می‌دهد که مهارت‌های مورد نیاز برای ترجمه دقیق و مؤثر متون رسمی و تجاری از انگلیسی به فارسی بسیار پیچیده و چندلایه است. مترجمان این حوزه، علاوه بر تسلط بر زبان‌های مبدا و مقصد، باید درک عمیقی از تفاوت‌های فرهنگی، ساختاری و سبک نگارشی دو زبان داشته باشند تا بتوانند روح و محتوای اصلی متن را به شکلی دقیق و روان به فارسی منتقل کنند. یافته‌های نشان می‌دهد که مترجمان با بومی‌سازی زبان و بهره‌گیری از ساختارهای ادبی و رسمی زبان فارسی، توانسته‌اند ضمن حفظ انسجام و رسمیت متن اصلی، محتوای آن را به شکلی دقیق و قابل فهم به مخاطب فارسی‌زبان انتقال دهند. با این حال، در برخی موارد، ساده‌سازی بیش از حد یا استفاده از عبارات اغراق‌آمیز و تعارفی، نه تنها به انتقال دقیق مفاهیم کمک نکرده، بلکه موجب شده است تا برخی جزئیات مهم متن از دست رفته و در نتیجه، هدف اصلی متن تحریف شود.