| نویسندگان | سیدمحمد تاجبخش فخرآبادی |
|---|
| نشریه | مدلسازی مدیریت آب و خاک Water and Soil Management and Modeling |
|---|
| شماره صفحات | 77-92 |
|---|
| شماره سریال | ۳ |
|---|
| شماره مجلد | ۴ |
|---|
| نوع مقاله | Full Paper |
|---|
| تاریخ انتشار | ۲۰۲۳ |
|---|
| نوع نشریه | الکترونیکی |
|---|
| کشور محل چاپ | ایران |
|---|
| نمایه نشریه | isc،Scopus |
|---|
| کلید واژه ها | تغییر اقلیم, توزیع جغرافیایی, مناطق خشک و نیمهخشک, مطلوبیت زیستگاه |
|---|
چکیده مقاله
تغییر اقلیم حاصل از فعالیتهای انسانی، با چنان سرعتی رخ میدهد که بسیاری از گونهها قادر به سازگاری با آن نخواهند بود. در واقع پیشبینی میشود
در پایان قرن 21 ، بخش بزرگی از تنوع زیستی جهانی از بین برود. هدف تعیین گسترة رشد گونه با قابلیت بهرهبرداری در استان خراسان رضوی در زمان
حال و آینده است. بدینمنظور، 28 متغیر محیطی شامل خاکشناسی، توپوگرافی و اقلیمی بهعنوان متغیرهای مدلسازی مورد تحلیل همبستگی قرار
گرفته و متغیرهای دارای همبستگی زیاد )بالای 80 درصد( حذف شدند. با توجه به وسعت زیاد منطقه، نمونهبرداری نقاط حضور، با بازدیدهای میدانی
طی دورة زمانی 1401 - 1399 صورت پذیرفت. محدودههای مفید یا همان مناطق حضور قابل بهرهبرداری به شبکههای 1000 × 1000 متر تبدیل و از
هر سلول یک نقطة حضور بهدست آمد. در مجموع 129 نقطة حضور از هشت منطقة قابل بهرهبرداری در استان بهدست آمد. سپس، کلیة دادههای
محیطی منتخب و نقاط حضور در نرمافزار R با استفاده از مدلهای بستة بایومد 2 ( Biomod2 ( برای تعیین روابط بین پوشش گیاهی و عوامل محیطی
در مراتع استان خراسان رضوی پیشبینی شد. ارزیابی صحت مدلها با استفاده از شاخصهای KAPPA ، TSS و ROC مورد بررسی قرار گرفت. بر
اساس شاخصهای ارزیابی در زمان حال، مدل جنگل تصادفی با صحت 100 درصد و در زمان آینده با سناریوی 6 / 2 و 5 / 8 با صحت 982 / 0 ، 989 / 0 و
999 / 0 بهعنوان بهترین مدل مشخص شد. همچنین اهمیت نسبی در مدل برگزیده و متغیرهایی که بیشترین تأثیر را در توزیع جغرافیایی گونة پستة
وحشی در زمان حال شامل جمع بارش سالیانه، تغییرات فصلی بارندگی و اجزاء واحد اراضی و در زمان آینده نیز تحت سناریوی اقلیمی 6 / 2
تأثیرگذارترین عوامل شامل مجموع بارش سالیانه، تغییرات فصلی بارندگی و مدل رقومی ارتفاع و در سناریوی اقلیمی 5 / 8 مهمترین عوامل شامل
تغییرات فصلی بارندگی، جمع بارش سالیانه و جهت شیب داشتند. نتایج حاصل از بررسی اهمیت نسبی نشاندهندة تأثیر زیاد عوامل اقلیمی بر پراکنش
این گونه است؛ بیشترین پراکنش گونة پستة وحشی در منطقة نوار شمال شرقی تا شرق استان خراسان گسترش دارد. نتایج حاصل از این پژوهش
میتوان برای اصلاح و حفاظت و همچنین بهرهبرداری اقتصادی و گسترش رویشگاه گونة پستة وحشی استفاده نمود.
