نوآفرینی خدمات در بخش دولتی بستری برای حکمرانی علم و فناوری: چالش‌ها و فرصت‌ها

Abstract

در دنیایی پیچیده و به هم پیوسته، حکمرانی علم و فناوری در خدمات دولتی به عنوان یک حوزه حیاتی برای سیاست‌گذاران، پژوهشگران و متخصصان مطرح شده است. با توجه به چالش‌های چندوجهی که جوامع با آن مواجه هستند – از تغییرات اقلیمی و بحران‌های بهداشت عمومی گرفته تا نابرابری‌های اقتصادی و اختلالات تکنولوژیکی – نیاز به چارچوب‌های حکمرانی مؤثر که از پتانسیل علم و فناوری بهره‌برداری کنند، بیش از هر زمان دیگری ضروری است. نوآفرینی در بخش دولتی، به‌ویژه در حوزه خدمات، رویکردی هدفمند و هدایت‌شده دارد، هرچند می‌تواند جنبه‌های متنوعی از جمله فرایندها، توسعه، برنامه‌ریزی، و سیاست‌گذاری را تحت تأثیر قرار دهد. این پژوهش یک پژوهش توصیفی بوده که با بررسی و مرور مطالعات انجام شده و با نگاه تطبیقی به شرایط داخلی نشان می‌دهد که نوآفرینی در این زمینه به‌طور کامل محقق نشده و گاهی تنها به عنوان یک رویه تشریفاتی در فعالیت‌های دولتی ظاهر می‌شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که برای دستیابی به حداکثر اثربخشی، نوآفرینی در بخش دولتی باید با سیاست‌های مبتنی بر تصمیم‌گیری‌های آگاهانه، تخصص مدیران از طریق ارزیابی‌های بلندمدت و ایجاد زیرساخت‌های نوآورانه به‌عنوان پایه‌ای برای بهبود کیفیت خدمات عمومی همراه باشد. این امر مستلزم تمرکز بر اقدامات نوآورانه از طریق ابزارهای مختلف دولتی است که در نهایت به ساده‌سازی فرآیندها و ارائه خدمات عمومی با کیفیت بالاتر منجر می‌شود. در نتیجه، مفاهیم نوآوری، دولت و مدیریت نوآوری، به‌عنوان عناصر کلیدی در اصلاحات اداری نهادهای دولتی، به‌طور متقابل بر یکدیگر تأثیرگذار هستند. در این پژوهش نهایتا یک نمونه مدل نوآوری حاکمیتی، چهار مفهوم موثر اقدامات دموکراتیک، فعالیت های مدیریتی، فرایند توسعه و خدمات دهی دولتی تبیین و تحلیل گردیدند.