تحلیلی بر ساختار روایت در رمان مکاتبه‌ای فارسی

چکیده مقاله

این پژوهش با هدف تحلیل ساختار روایی رمان های مکاتبه ای فارس ی و تبیی ن نقش چندصدایی در این گون ۀ ادب ی، بر ً اساس نظری ه چندصدایی میخائیل باختین به انجام رس یده است. حوزه نظری بر مفاه پژوهش، عمدتا یم چندصدایی )Polyphony )و اختالف آگاهی )Heteroglossia )باختین استوار است که بر اهمیت تعامل و همزی ستی صداها و دی دگاههای مستقل در متن تأکید دارند. روش شناس ی پژوهش، ترک یب ی از روی کرد توص یف ی-تحلیلی و مطالعات مورد ی بر روی نمونه های شاخص رمان مکاتبه ای فارس ی است. در ا ین راستا، ماهیت ارتباطی فرم مکاتبهای )نامه، ایمیل، پیامک و غیره ( به عنوان بستر اصلی ظهور چندصدایی موردبررس ی قرار گرفته است. یافتههای مشخص پژوهش نشان میدهند که ساختار مکاتبهای به طور ذاتی ظرف یت باالیی برای ایجاد و نمایش صداهای متعدد و متمای ز شخصیتها دارد؛ امری که بهطور مستق یم بر افزایش تعلیق روایی، غنای شخصیتپرداز ی و بازنمایی پیچیدگ ی واقع یت تأث یر می گذارد. همچنین، پژوهش نشان داد که تحول فرم مکاتبه ای به سمت رسانه های نوین، این قابلی ت چندصدایی را در ادب ی ات معاصر ایران تقوی ت کرده و امکاناتی نوین برای بسط معنای روایت فراهم آورده است. درنهایت، این مطالعه تأیید میکند که رمان مکاتبه ای، با بهره گیری از فرم و چندصدایی، بهگونهای برجسته در اعتالی ساختار و گونه های روایی در ادب یات معاصر ایران نقش ای فاکرده است.