کارآفرینی دیجیتال در آموزش عالی: یک مدل ساختاری مبتنی بر عوامل فردی، نهادی و محیطی

چکیده مقاله

ظهور اقتصاد دیجیتال، چشم‌انداز کارآفرینی را تغییر داده و فرصت‌های جدیدی را برای دانشجویان دانشگاه جهت مشارکت در سرمایه‌گذاری‌های نوآورانه ارائه می‌دهد. با این حال، علیرغم افزایش مواجهه با دیجیتال، میزان مشارکت فعال کارآفرینی دیجیتال در بین دانشجویان، به ویژه در زمینه‌های در حال توسعه، همچنان در سطح مطلوبی قرار ندارد. هدف این مطالعه شناسایی و مدل‌سازی عوامل کلیدی تعیین‌کننده کارآفرینی دیجیتال در بین دانشجویان دانشگاه در ایران است. با استفاده از ادبیات موجود و نظرات متخصصان، یک چارچوب مفهومی چندبعدی شامل عوامل فردی (مانند جهت‌گیری پیشرفت، خلاقیت، ریسک‌پذیری)، عوامل نهادی (مانند برنامه درسی، اساتید، رهبری) و عوامل محیطی (مانند حمایت دولت، زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات) توسعه داده شد. یک رویکرد ترکیبی سه مرحله‌ای به کار گرفته شد. در ابتدا، 26 شاخص از طریق بررسی ادبیات و مشاوره با متخصصان شناسایی شد. متعاقباً، این شاخص‌ها از طریق یک نظرسنجی آزمایشی از 120 دانشجو به 14 شاخص کلیدی اصلاح شدند. در نهایت، یک مدل معادلات ساختاری با استفاده از Smart-PLS بر روی داده‌های جمع‌آوری‌شده از 387 دانشجو در دانشگاه گیلان آزمایش شد. مدل اعتبارسنجی‌شده، ماهیت چندبعدی کارآفرینی دیجیتال را تأیید می‌کند و نشان می‌دهد که عوامل نهادی و محیطی به طور قابل توجهی ویژگی‌های کارآفرینی فردی را تقویت می‌کنند. برخلاف مطالعات قبلی با دامنه‌های محدودتر، این تحقیق یک چارچوب استراتژی جامع ارائه می‌دهد. یافته‌ها، بینش‌های عملی را برای سیاست‌گذاران و رهبران آموزشی فراهم می‌کند تا از طریق مداخلات هماهنگ در سطوح شخصی، دانشگاهی و سیاسی، کارآفرینی دیجیتال را تقویت کنند.