عملکرد صادراتی در شرایط آشفتگی: تقاطع یادگیری استراتژیک و قابلیت‌های پویای صادراتی

چکیده مقاله

  در مواجهه با پویایی‌های بازارهای بین‌المللی، پژوهش حاضر به بررسی نقش یادگیری استراتژیک (SL) و قابلیت‌های پویای صادراتی (DEC) در بهبود عملکرد صادراتی بنگاه‌ها (EP) می‌پردازد. این مطالعه با تکیه بر تلفیق نظریه‌های منبع‌محور، تکاملی و قابلیت‌های پویا، مدل مفهومی برگرفته از ادبیات این حوزه را مورد واکاوی قرار می‌دهد که در آن، تغییرات محیطی (EC) به‌عنوان تعدیل‌گر روابط فوق لحاظ شده است. پژوهش به‌روش کمی، با رویکرد همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) انجام شده و داده‌ها از 136 بنگاه صادراتی فعال در شرق مازندران که به روش احتمالی خوشه‌ای نمونه‌گیری شده‌اند، گردآوری شد. نتایج حاکی از آن است که یادگیری استراتژیک تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد صادراتی دارد. همچنین نقش تعدیلگری تغییرات محیطی در ارتباط بین یادگیری استراتژیک و قابلیت‌های پویایی صادراتی بر عملکرد صادراتی تأیید شد. یافته‌ها نشان می‌دهند که موفقیت صادراتی در شرایط آشفتگی، نیازمند سازوکارهایی فراتر از منابع سنتی است و تأکید بر یادگیری سازمانی و چابکی استراتژیک می‌تواند رویکردی نوین برای شرکت‌های فعال در بازارهای جهانی ارائه دهد. این پژوهش از منظر نظری، چارچوبی توسعه‌یافته برای فهم پویایی‌های صادرات و از منظر عملی، ابزارهایی کاربردی برای سیاست‌گذاری و تصمیم‌سازی مدیران ارائه می‌کند.