معماری پایداری سبز در شهرک های صنعتی بیرجند: تاثیر فشار نهادی و رفتار سبز کارکنان با میانجی گری نوآوری سبز و نقش ظرفیت جذب

چکیده مقاله

هدف این پژوهش، تبیین نقش فشارهای نهادی و رفتار سبز کارکنان در ارتقای پایداری سبز زیست‌محیطی با تأکید بر نقش میانجی نوآوری سبز و نقش تعدیل‌گر ظرفیت جذب در شرکت‌های مستقر در شهرک صنعتی بیرجند است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–پیمایشی با رویکرد کمی انجام شد. جامعه آماری شامل مدیران و کارشناسان شرکت‌های صنعتی بوده و داده‌ها از طریق پرسشنامه استاندارد گردآوری گردید. پایایی ابزار با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی و روایی سازه با روایی همگرا و واگرا تأیید شد. برای تحلیل داده‌ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) در نرم‌افزار SmartPLS استفاده گردید. نتایج نشان داد فشارهای نهادی اثر مثبت و معناداری بر مدیریت نوآوری سبز دارند و نوآوری سبز نیز به‌طور مستقیم پایداری سبز زیست‌محیطی را ارتقا می‌دهد. همچنین رفتار سبز کارکنان تأثیر مثبت و معناداری بر پایداری زیست‌محیطی دارد. تحلیل اثرات تعاملی بیانگر آن است که ظرفیت جذب، رابطه بین فشارهای نهادی و نوآوری سبز را به‌طور معنادار تعدیل می‌کند؛ به‌گونه‌ای که شرکت‌هایی با سطح بالاتر ظرفیت جذب، توان بیشتری در تبدیل فشارهای محیطی به نوآوری‌های سبز دارند. افزون بر این، نوآوری سبز نقش میانجی معناداری در انتقال اثر فشارهای نهادی بر پایداری زیست‌محیطی ایفا می‌کند. یافته‌ها از منظر نظری، تلفیق نظریه نهادی و دیدگاه مبتنی بر منابع را در تبیین پایداری سازمانی تأیید می‌کند و از منظر کاربردی، بر ضرورت تقویت ظرفیت جذب، نهادینه‌سازی رفتارهای سبز کارکنان و سرمایه‌گذاری هدفمند در نوآوری سبز برای دستیابی به توسعه پایدار صنعتی تأکید دارد.