بررسی مقادیر باقیمانده عناصر سنگین سرب، کادمیوم، کروم، آرسنیک و نیکل در بافت های بدن گاوهای شیری هلشتاین

چکیده مقاله

چکیده مقدمه: آلودگی های زیست محیطی شامل آلودگیهای ناشی از فاضلابهای شهری و صنعتی، کارخانجات و وسایل نقلیه باعث آلودگی آبها و علوفهها میگردند. ورود عناصر سنگین به بدن حیوانات و تجمع آنها باعث افزایش غلظت آنها در محصولات دامی شده و به زنجیره غذایی انسانی وارد می شوند. مطالعات نشان داده است آبیاری مزارع با فاضلاب های شهری و صنعتی باعث افزایش غلظت فلزات سنگین در خاک و گیاهان پرورش یافته در این مناطق شده است، حیواناتی که از علوفه این مزارع استفاده کرده اند مقادیر زیادی از فلزات سنگین در شیر و گوشت آنها گزارش شده است .آلودگی گوشت و سایر بافت های خوراکی دام ها با فلزات سنگین یک مساله نگران کننده است و بهداشت غذا و سلامتی انسان را تهدید می کند. مواد و روش ها: به منظور بررسی مقادیر عناصر سنگین شامل سرب، کادمیوم، کروم، آرسنیک و نیکل در بافت های بدن گاوهای شیری در استان خراسان شمالی آزمایشی طراحی و مقادیر عناصر فوق در بافت های بدن گاو های شیری با استفاده از دستگاه پلاسمای جفت شده القایی-نشر اتمی اندازه گیری و مورد مطالعه قرار گرفت. در این آزمایش از تعداد 14 راس از گاو های شیری که بدلایلی غیر از بیماری و پیری حذف شده بودند از بافت های عضله ران، قلب، کبد، کلیه و ریه های آنها نمونه گیری و عناصر سنگین در بافت های فوق توسط دستگاه پلاسمای جفت شده القایی-نشر اتمی اندازهگیری شد. نتایج و بحث: نتایج آزمایش نشان داد، بالاترین مقدار عنصر آرسنیک در بین بافتها در بافت کبد مشاهده شد، و با سایر بافتها اختلاف معنی داری داشت. در خصوص کادمیوم نیز بالاترین مقدار مشاهده شده در بافت کلیه بود و با سایر بافتها اختلاف معنیداری داشت. مقایسه غلظت کادمیوم در سایر بافت ها نشان داد اختلاف معنیداری بین سایر بافتها در باقیمانده غلظت کادمیوم وجود نداشت. مقایسه غلظت باقیمانده عناصر کروم وسرب در بین بافت ها نشان داد اختلاف معنی داری بین غلظت این عناصر در بین بافت ها وجود نداشت. نتیجه گیری کلی: غلظت عنصر سرب در کلیه بافت ها بجز بافت کلیه بالاتر از سایر عناصر بود کبد بیشترین غلظت سرب را نسبت به سایر بافت ها داشت، میزان کادمیوم در بافت کلیه بالاتر از همه عناصر بود. لذا استفاده از ترکیباتی همانند جاذب ها برای کاهش غلظت این عناصر در محصولات دامی می تواند بعنوان راهکار پیشنهاد و مورد بررسی قرار گیرد.