اثر منابع فیبر غیرعلوفه ای در جیره استارتر بر عملکرد، تخمیر شکمبه ای و فراسنجه های خونی گوساله های ماده هلشتاین

چکیده مقاله

این پژوهش با هدف بررسی اثر منابع مختلف فیبر غیرعلوفه‌ای در جیره استارتر بر عملکرد رشد، تخمیر شکمبه‌ای و فراسنجه‌های خونی گوساله‌های ماده نژاد هلشتاین انجام شد. تعداد ۲۴ رأس گوساله ماده هلشتاین با میانگین وزن اولیه 2 ± ۳۷ کیلوگرم، در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار و هشت تکرار به مدت ۹۰ روز مورد مطالعه قرار گرفتند. تیمارهای آزمایشی شامل: ۱- استارتر برپایه دانه جو (Hordeum vulgare L) (شاهد)، ۲- جیره حاوی ۱۵ درصد سبوس گندم (Triticum aestivum L) به‌عنوان جایگزین دانه جو و ۳- جیره حاوی 5/13 درصد تفاله خشک چغندرقند (Beta vulgaris L) به‌عنوان جایگزین دانه جو بودند. نتایج نشان داد که استفاده از سبوس گندم در مقایسه با تفاله چغندرقند موجب افزایش معنی‌دار مصرف خوراک پس از شیرگیری (به‌ترتیب 89/2 در برابر 42/2 کیلوگرم در روز)، افزایش وزن روزانه پس از شیرگیری (به‌ترتیب 10/1 در برابر 88/0 کیلوگرم در روز) و افزایش وزن کل دوره آزمایش (به‌ترتیب 72/0 در برابر 63/0 کیلوگرم در روز) گردید (05/0>P). تفاله چغندرقند سبب کاهش معنی‌دار وزن نهایی (37/94 کیلوگرم) در مقایسه با جیره استارتر حاوی جو (شاهد با میانگین 59/105 کیلوگرم) گردید (05/0>P). گوساله‌های دریافت‌کننده سبوس گندم دارای pH شکمبه‌ای بالاتر (95/6 در برابر شاهد 43/6) و غلظت تری‌گلیسیرید پلاسما پایین­تر (25/24 در برابر شاهد 33/29 میلی‌گرم در دسی‌لیتر) بودند. این تیمار همچنین منجر به سطوح پایین‌تری از لیپوپروتئین با چگالی بسیار پایین نسبت به شاهد شد (05/0>P). در مجموع، جایگزینی جو با سبوس گندم در جیره استارتر، نه‌تنها باعث بهبود عملکرد در دوره پس از شیرگیری گردید، بلکه اثرات مثبتی بر پروفایل متابولیکی (افزایش pH شکمبه و کاهش تری‌گلیسیرید و لیپوپروتئین با چگالی بسیار پایین (VLDL) داشت، لذا این منبع فیبر غیرعلوفه‌ای برای این گروه از دام‌ها توصیه می‌گردد.