گرایشهای شیعی در قرن نهم و باتاب آن در دیوان ابن حسام خوسفی

Abstract

گرایشهای شیعی در قرن نهم و باتاب آن در دیوان ابن دورة ایلخانان مغول ازجهت رواج تشیع دورة درخشانی به حساب می آید. در این دوره مذهب شیعه به تمام نقاط ایران کشیده می شود و نظم قصاید غرٌا در مناقب اهل بیت و امامان شیعه رایج می گردد. یکی از بزرگترین شاعرانی که در این دوره بیشتر اشعارش را در مدح و منقبت پیامبر اکرم و خاندان رسالت سروده است ابن حسام خوسفی شاعر بزرگ شیعی مذهب قرن نهم هجری است. وی علاوه بر دیوانش، حماسة مذهبی خاوران نامه را نیز به رشتة نظم کشیده است که موضوع آن شرح دلاوری ها و رشادت های حضرت علی(ع) با قباد پادشاه خاوران است. نگارندگان در این مقاله ضمن تحلیل موضوع « مذهب در قرن نهم » به بررسی بازتاب سیمای معصومین در دیوان حسام به شیوۀ تحلیل متن پرداخته¬اند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که بعد از قطع رابطه ایران با خلافت بغداد و آزاد شدن نسبی مردم از بند تعصبات مذهبی، گرایشهای شیعی ایرنیان مجال بروز پیدا کرد و شاعرانی چون ابن حسام زبان مردم شدند و با سرودن حماسه های دینی و مدح و منقبت امامان شیعه رسالت فرهنگی خویش را به انجام رساندند تا چهره جدید فرهنگ ایرانی اسلامی را به مثابه دو روی یک سکه – اسلامی ایرانی - بنمایانند.