نقد ترجمه کتیبه داریوش کبیر در بیستون

چکیده مقاله

ترجمه در کشورمان قدمت دیرینه دارد. شاید بتوان اولین ترجمه را به دوران باستان نسبت داد. ترجمه ی کتیبه های شاهان هخامنشی به زبانهای دیگر چون اکدی و عیلامی خود گواهی بر این مطلب است . مهمترین اثر بازمانده از فارسی باستان ، کتیبه ی داریوش بزرگ بر کوه بیستون است . این کتیبه بر 225 پایی کوه بیستون به سه زبان عیلامی و اکدی و فارسی باستان حک شده است . متن اصلی که به آریایی یا فارسی باستان است در 5 ستون، متن عیلامی در سه ستون و متن اکدی در یک ستون برسنگ حکاکی شده است. در این مقاله بر آنیم تا ترجمه ی عیلامی و اکدی این کتیبه را نسبت به متن اصلی آن که به فارسی باستان است مقایسه کنیم . در واقع هدف اصلی ما آن است تا بدانیم ترجمه ای که از این کتیبه انجام گرفته به صورت آزاد است یا تحت اللفظی . مثلا در برگردان اکدی برخی کلمات جابه جا شده یا اصلا ترجمه نشده است . برگردان عیلامی نسبت به اکدی به متن اصلی وفادار تر است . امید است این مقاله بتواند در احیای ترجمه های باستانی راهگشای تحقیقات فراتر از این باشدغ زیرا توجه زیادی در این باب صورت نپذیرفته است.