شایستگی‌های دیجیتال و بهزیستی روان‌شناختی: با رویکرد زیست سالم در عصر دیجیتال

Abstract

عصر دیجیتال با تحولات سریع فناوری، تمامی جنبه‌های زندگی بشر را دگرگون کرده و چالش‌ها و فرصت‌های نوینی را برای سلامت روان پدید آورده است. هدف این پژوهش، تبیین نقش شایستگی‌های دیجیتال در ارتقای بهزیستی روان‌شناختی با تأکید بر رویکرد زیست سالم در این دوران است. این پژوهش با روش تحلیلی- نظری و با بررسی منابع کتابخانه‌ای و پژوهش‌های پیشین، به تحلیل مفاهیم شایستگی دیجیتال، بهزیستی روان‌شناختی و تعامل میان آن‌ها پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که شایستگی دیجیتال، فراتر از مهارت‌های فنی، شامل توانایی استفاده انتقادی، خلاقانه و مسئولانه از فناوری است و به‌عنوان یک عامل محافظتی مهم در برابر تهدیدهایی نظیر اعتیاد اینترنتی، انزوای اجتماعی و اینفودمیک عمل می‌کند. نتایج حاکی از آن است که ارتقای سواد و شایستگی دیجیتال، از طریق کاهش بار شناختی و فرسودگی تحصیلی، به بهبود کیفیت زندگی و بهزیستی روان‌شناختی منجر می‌شود. در نتیجه، برای دستیابی به زیست سالم در عصر دیجیتال، توسعه هم‌زمان مهارت‌های فناورانه و شناختی (مانند تفکر انتقادی) و ترویج سواد سلامت دیجیتال ضروری است تا افراد بتوانند ضمن بهره‌مندی از مزایای فناوری، سلامت روان خود را در برابر آسیب‌های احتمالی آن حفظ کنند.