مطالعه کیفی نقش مشارکت والدین در موفقیت پذیرفته شدگان برتر کنکور سراسری

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف تبیین فرایند مشارکت والدین در موفقیت پذیرفته‌شدگان برتر کنکور سراسری انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و در زمرۀ پژوهش‏های کیفی و از نوع برخاسته از داده‌ها است. مشارکت‌کنندگان پژوهش شامل نه نفر از پذیرفته‌شدگان برتر کنکور سراسری سال‌های 1398 و 1399 در شهر بیرجند و هشت نفر از والدینشان بودند. داده‌ها با استفاده از مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و به روش استراوس و کربین و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA-2020 تحلیل شد. مرور و مقایسۀ متوالی داده‌ها به استخراج 35 مقوله و 11 مقولۀ اصلی منتج شد. تحلیل داده‏ها منجر به شکل‌گیری یک خرده‌نظریه شد. الگوی به‌دست‌آمده نشان می‌دهد پدیدۀ اصلی در فرایند مشارکت والدین حمایت‌محوری پایدار است. پدیدۀ اصلی تحت تأثیر شرایط زمینه‌ای و واسطه‌ای، موجب شکل‌گیری راهبردهایی نظیر «برنامه‌ریزی در شرایط خاص»، «حمایت‌های جانبی والدین (مشارکت غیرمستقیم والدین)»، «نقش‌پذیری والدین به‌ عنوان معلم، یاری‌رسان و شنونده»، «پشتیبانی مالی و فراهم کردن امکانات آموزشی و کمک‌آموزشی»، «حمایت عاطفی و روحی‌ـ‌‌روانی فرزند» و «رفع اصولی نیازهای آموزشی فرزند» از سوی والدین می‏شود. همچنین «اثرات مثبت حصول موفقیت در فرزند و والدین» و «تداوم همراهی والدین» به عنوان پیامدهای حاصل از این فرایند است. این موارد پیامدهایی نظیر اثرات مثبت حصول موفقیت در فرزند و والدین و تداوم همراهی والدین را به دنبال خواهد داشت.