| عنوان لاتین مقاله | The Role of Media literacy in online Self-disclosure and Virtual Addiction to social Networks among Public library Users |
|---|---|
| نویسندگان | محمدجواد هاشم زاده، مهناز اردونی،محمود سنگری،غلامحسین جهانگیر |
| نشریه | علوم و فنون مدیریت اطلاعات |
| عنوان لاتين نشریه | Sciences and Techniques of Information Management (STIM) |
| كد DOI/DOR | 10.22091/stim.2026.12207.2209 |
| ارائه به نام دانشگاه | بیرجند |
| نوع مقاله | Full Paper |
| تاریخ انتشار | ۲۰۲۶ |
| رتبه نشریه | علمی - پژوهشی |
| نوع نشریه | چاپی |
| کشور محل چاپ | ایران |
| نمایه نشریه | ISC |
| کلید واژه ها | سوادرسانهای خودافشاییبرخط اعتیاد مجازی شبکههای اجتماعی کاربران کتابخانههای عمومی سواد اطلاعاتی |
چکیده مقاله
مقدمه/ زمینه: گسترش روزافزون و استفادۀ افراطی از اینترنت و افزایش بسیار زیاد مخاطبان شبکههای اجتماعی، و نیز آسیبهای خود افشاییِ برخط در فضای مجازی، روبهرشد است و فناوریهای اینترنت، فضای سایبری و (شبکههای اجتماعی) به صورت روزافزون افراد بیشتری را درگیر خود کردهاند. به نحوی که تأثیرات بعضاً نامطلوبی بر خانوادهها، جوانان و زوجین داشته است.
هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش سواد رسانهای در خودافشایی برخط و اعتیاد مجازی به شبکههای اجتماعی در بین کاربران کتابخانههای عمومی شهرستان زابل است.
روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از لحاظ روش از نوع توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری پژوهش را کلیه کاربران کتابخانههای عمومی شهرستان زابل بالای سیزده سال شامل 1237 نفر تشکیل میدهند که کارت عضویت دارند. که براساس فرمول کوکران تعداد 293 نفر به روش نمونهگیری چند مرحلهای بهعنوان نمونه پژوهش انتخاب شد. گردآوری دادهها با استفاده از سه پرسشنامه، شامل پرسشنامه سواد رسانهای فلسفی 1393، پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ۱۹۹۶ و پرسشنامۀ خودافشایی آنلاین والکنبرگ و پیتر۲۰۰۷، اجرا شده است. در پژوهش حاضر جهت تعیین پایایی پرسشنامهها از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه سوادرسانهای فلسفی 70/0، ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ 1996 74/0، و ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامۀ خودافشایی آنلاین والکنبرگ و پیتر 74/0 بدست آمد، جهت بررسی روایی، پرسشنامهها در اختیار تعدادی از متخصصان این رشته قرار گرفت و روایی آن سنجیده شد.
یافته ها/ نتایج: نتایج پژوهش حاکی از آن است که سطح سواد رسانهای در بین کاربران کتابخانههای عمومی شهرستان زابل کمتر از حد متوسط است. همچنین نتایج نشان داد که میزان خودافشایی برخط و میزان اعتیاد مجازی به شبکههای اجتماعی در بین کاربران کتابخانههای عمومی شهرستان زابل بیشتر از حد متوسط است. نتایج نشان داد که بین میزان خودافشایی برخط و میزان اعتیاد مجازی به شبکههای اجتماعی، همبستگی مثبت و رابطه معنادار وجود دارد. نتایج حاکی از وجود رابطه معنادار بین سواد رسانهای و خود افشایی برخط؛ و همچنین بین سواد رسانهای و اعتیاد مجازی کاربران کتابخانههای عمومی در شهرستان زابل بوده است.
اصالت/ ارزش: براساس جستوجوی محقق مشخص شد در مورد نقش سواد رسانهای در خودافشایی برخط و اعتیاد مجازی به شبکههای اجتماعی پژوهشهای اندکی انجام گرفته است اما تاکنون هیچگونه تحقیقی در سطح ملی و بینالمللی در مورد بررسی نقش سواد رسانهای در خودافشایی برخط و اعتیاد مجازی به شبکههای اجتماعی در بین کاربران کتابخانههای عمومی صورت نگرفته است. طی این پژوهش مشخص شد که سواد رسانهای رابطه تنگاتنگی با خودافشایی برخط و اعتیاد مجازی به شبکههای اجتماعی دارد.