نقش رفتار اطلاعاتی کاربران اینستاگرام در تصمیمگیریهای آنان در زمینه سبک زندگی
چکیده:
چکیده
مقدمه/ زمینه: رفتار اطلاعاتی، رفتاری است که اشخاص از طریق آن از نیازهای اطلاعاتی خود آگاه شده و برای رفع آن، اقداماتی را انجام میدهند. امروزه ظهور و شیوع انواع شبکههای اجتماعی، سبب شده تا تغییراتی در نوع رفتار اطلاعاتی ایجاد شود. همچنین وجود این شبکهها توانسته تغییراتی را در سبک زندگی افراد نیز به وجود بیاورد. ازآنجاییکه یکی از اهداف رفتار اطلاعاتی، تصمیمگیری است بنابراین رفتار اطلاعاتی کاربران شبکه اجتماعی اینستاگرام میتواند نقش مهمی در تصمیمگیریهای آنها در زمینه سبک زندگیشان داشته باشد.
هدف: هدف این پژوهش بررسی نقش رفتار اطلاعاتی کاربران اینستاگرام در تصمیمگیریهای آنان در زمینه سبک زندگی بود.
روششناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نوع پیمایشی است. نمونه پژوهش 374 نفر از دانشجویان دانشگاه بیرجند بودند که به روش نمونهگیری تصادفی طبقهای انتخاب شده بودند. دادهها با استفاده از سه پرسشنامه گردآوری شد. پرسشنامه اول برگرفته از پژوهش لزبنا (2015) بود که میزان استفاده از اینستاگرام را مورد سنجش قرار می داد. روایی این پرسشنامه مجدداً از طریق کارشناسان موضوعی و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ (89/0) تأیید شد. پرسشنامه دوم برگرفته از پژوهش رضی ئی، فتاحی اندبیل و دوکانهای فرد (1401) بود که سبک تصمیمگیری دانشجویان دانشگاه بیرجند را موردبررسی قرار داد. روایی این پرسشنامه به روش تحلیل عاملی اکتشافی (51 درصد) و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ (بین 61/0 تا 91/0) تأیید شد. پرسشنامه سوم که محقق ساخته و برگرفته از پژوهش وان، ینگ و آیو (2008) بود و رفتار اطلاعاتی کاربران را در تصمیمگیریهای آنها در زمینه سبک زندگی موردبررسی قرار داد. روایی این پرسشنامه از طریق کارشناسان موضوعی تأیید و پایایی آن نیز از طریق آلفای کرونباخ (بین 83/0 تا 95/0) به دست آمد.
یافتهها/ نتایج: میزان استفاده دانشجویان از شبکه اجتماعی اینستاگرام در حد متوسط بود. دانشجویان بیشتر از سبک تصمیمگیری عقلانی (منطقی) استفاده میکردند. رفتار اطلاعاتی کاربران اینستاگرام در تصمیمگیریهای مرتبط با فعالیتها، علایق و نظرات آنها، به طور معناداری کمتر از حد متوسط بود. دانشجویان با جنسیت متفاوت در دو متغیر فعالیتها و نظرات و با مقاطع، حوزه تحصیلی و سن متفاوت، در هر سه متغیر فعالیتها، علایق و نظرات، متفاوت بودهاند درحالیکه دانشجویان با جمعیت متفاوت خانواده در دو متغیر فعالیتها و نظرات متفاوت نبودهاند.
اصالت/ ارزش: نتایج بهدستآمده از این پژوهش میتواند برای مسئولین فناوری، آموزشی و نیز مسئولین دانشگاهی مفید باشد. همچنین یافتهها میتواند زمینه آگاهیبخشی سازمانهای مرتبط با تصمیمگیری و تصمیمسازی در رسانههای اجتماعی را مهیا سازد. بر اساس بررسیهای صورت گرفته، پژوهشی در این زمینه موضوعی و در جامعه موردنظر، یافت نشد؛ بنابراین پژوهش حاضر دارای نوآوری موضوعی و بافتی است.
کلیدواژهها: رفتار اطلاعاتی، شبکه اجتماعی اینستاگرام، تصمیمگیری، سبک زندگی، دانشجویان، دانشگاه بیرجند.